خانه » رساله » حیض و احکام آن ( آیت الله سیستانی )

حیض و احکام آن ( آیت الله سیستانی )

حیض

1/439 – حیض خونى است که غالبا در هر ماه چند روزى از رحم زنها خارج مى شود.
و زن را در موقع دیدن خون حیض حائض مى گویند.
440 – خون حیض در بیشتر اوقات غلیظ و گرم , و رنگ آن سیاه یا سرخ است و با فشار و کمى سوزش بیرون مى آید.
441 – خونى را که زنها پس از تمام شدن شصت سال مى بینند حکم حیض را ندارد و احتیاط مستحب آن است که زنهایى که قرشیه نیستند بعد از تمام شدن پنجاه سال تا تمام شدن شصت سال چنان چه خون را طورى ببینند که اگر پیش از پنجاه سال مى دیدند قطعا حکم حیض را داشت میان کارهاى مستحاضه و تروک حائض جمع نمایند.
442 – خونى که دختر پیش از تمام شدن نه سال مى بیند حیض نیست .
443 – زن حامله و زنى که بچه شیر مى دهد , ممکن است حیض ببینند , و حکم زن حامله و غیر حامله یکسان است فقط زن حامله در صورتى که بعد از گذشتن بیست روز از اول عادتش اگر خونى ببیند که صفات حیض را دارد لازم است بنابر احتیاط بین تروک حائض و اعمال مستحاضه جمع نماید.
444 – دخترى که نمى داند نه سالش تمام شده یا نه , اگر خونى ببیند که داراى نشانه هاى حیض نباشد حیض نیست و اگر نشانه هاى حیض را داشته باشد حکم به حیض بودن آن محل اشکال است مگر آنکه اطمینان حاصل شود به اینکه حیض است و در این صورت معلوم مى شود که نه سال او تمام شده است .
445 – زنى که شک دارد شصت ساله شده یا نه اگر خونى ببیند و نداند حیض است یا نه باید بنا بگذارد که شصت ساله نشده است .
446 – مدت حیض کمتر از سه روز و بیشتر از ده روز نمى شود و اگر مختصرى هم از سه روز کمتر باشد حیض نیست .
447 – باید سه روز اول حیض پشت سر هم باشد پس اگر مثلا دو روز خون ببیند و یک روز پاک شود و دوباره یک روز خون ببیند حیض نیست .
448 – ابتداء حیض لازم است خون بیرون بیاید ولى لازم نیست در تمام سه روز خون بیرون بیاید , بلکه اگر در باطن فرج خون باشد کافى است و چنان چه در بین سه روز مختصرى پاک شود به نحوى که در بین زنها تماما یا بعضا متعارف است باز هم حیض است .
449 – لازم نیست شب اول و شب چهارم را خون ببیند , ولى باید در شب دوم و سوم خون قطع نشود , پس اگر از اول صبح روز اول تا غروب روز سوم پشت سر هم خون بیاید , و هیچ قطع نشود , حیض است و هم چنین است اگر در وسطهاى روز اول شروع شود و در همان موقع از روز چهارم قطع گردد.
450 – اگر سه روز پشت سر هم خون ببیند و پاک شود چنض ض انچه دوباره خون ببیند و روزهایى که خون دیده و روزهایى که در وسط پاک بوده روى هم از ده روز بیشتر نشود روزهایى که خون دیده حیض است ولى احتیاط لازم آن است که در روزهایى که در وسط پاک بوده میان کارهایى که بر طاهره واجب و ترک آن چه بر حائض حرام است جمع نماید.
451 – اگر خونى ببیند که از سه روز بیشتر و از ده روز کمتر باشد و نداند خون دمل و زخم است یا خون حیض , نباید آن را خون حیض قرار دهد.
452 – اگر خونى ببیند که نداند خون زخم است یا حیض , باید عبادت هاى خود را بجا آورد مگر این که حالت سابقه اش حیض باشد.
453 – اگر خونى ببیند و شک کند که خون حیض است یا استحاضه چنانچه شرایط حیض را داشته باشد , باید حیض قرار دهد.
454 – اگر خونى ببیند که نداند خون حیض است یا بکارت باید خود را وارسى کند , یعنى مقدارى پنبه داخل فرج نماید و کمى صبر کند بعد بیرون آورد پس اگر اطراف آن آلوده باشد , خون بکارت است و اگر به همه آن رسیده , حیض مى باشد.
455 – اگر کمتر از سه روز خون ببیند و پاک شود و بعد سه روز خون ببیند , خون دوم حیض است و خون اول اگر چه در روزهاى عادتش باشد , حیض نیست .
( ).

احکام حائض

456 – چند چیز بر حائض حرام است : اول عبادتهایى که مانند نماز باید با وضو یا غسل یا تیمم بجا آورده شود , ولى بجا آوردن عبادتهایى که وضو و غسل و تیمم براى آنها لازم نیست , مانند نماز میت مانعى ندارد .
دوم تمام چیزهایى که بر جنب حرام است و در احکام جنابت گفته شد.
سوم جماع کردن در فرج , که هم براى مرد حرام است و هم براى زن , اگر چه به مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم بیرون نیاید , بلکه احتیاط واجب آن است که مقدار کمتر از ختنه گاه را هم داخل نکند و بنابر احتیاط وطى زن در دبر چه حائض باشد چه نباشد ننماید.
457 – جماع کردن در روزهایى هم که حیض زن قطعى نیست ولى شرعا باید براى خود حیض قرار دهد حرام است , پس زنى که بیشتر از ده روز خون مى بیند و باید به دستورى که بعدا گفته مى شود روزهاى عادت خویشان خود را حیض قرار دهد , شوهرش نمى تواند در آن روزها با او نزدیکى نماید.
458 – اگر مرد با زن خود در حال حیض نزدیکى کند لازم است استغفار کند , و احتیاط مستحب آن است که کفاره بدهد و کفاره آن بعدا بیان مى شود.
459 – غیر از نزدیکى کردن با زن حائض , سایر استمتاعات مانند بوسیدن و ملاعبه مانعى ندارد.
460 – کفاره نزدیکى در حال حیض در قسمت اول آن , هیجده نخود طلاى سکه دار و در قسمت دوم , نه نخود , و در قسمت سوم , چهار نخود و نیم است مثلا زنى که شش روز خون حیض مى بیند , اگر شوهرش در شب یا روز اول و دوم با او جماع کند , هیجده نخود طلا و در شب یا روز سوم و چهارم نه نخود , و در شب یا روز پنجم و ششم چهار نخود و نیم بدهد.
461 – اگر طلاى سکه دار ممکن نباشد , قیمت آن را بدهد و اگر قیمت طلا در وقتى که جماع کرده , با وقتى که مى خواهد به فقیر بدهد فرق کرده باشد , قیمت وقتى را که مى خواهد به فقیر بدهد حساب کند.
462 – اگر کسى هم در قسمت اول و هم در قسمت دوم و هم در قسمت سوم حیض با زن خود جماع کند , هر سه کفاره که روى هم سى و یک نخود و نیم مى شود بدهد.
463 – اگر با زن حائض چند مرتبه جماع کند بهتر آن است که براى هر جماع یک کفاره بدهد.
464 – اگر مرد در حال جماع بفهمد زن حائض شده , باید فورا از او جدا شود و اگر جدا نشود احتیاط مستحب این است که کفاره بدهد.
465 – اگر مرد با زن حائض زنا کند یا با زن حائض نامحرمى به گمان این که عیال خودش است جماع نماید , احتیاط مستحب این است که کفاره بدهد.
466 – کسى که از روى نادانى یا فراموشى با زن در حال حیض نزدیکى کند کفاره ندارد.
467 – اگر مرد به اعتقاد این که زن حائض است با او نزدیکى کند و بعدا معلوم شود که حائض نبوده است کفاره ندارد.
468 – طلاق دادن زن در حال حیض , به طورى که در احکام طلاق گفته مى شود باطل است .
469 – اگر زن بگوید حائضم یا از حیض پاک شده ام چنانچه محل اتهام نباشد باید حرف او را قبول کرد ولى اگر محل اتهام باشد قبول حرف او محل اشکال است .
470 – اگر زن در بین نماز حائض شود , نمازش باطل است .
471 – اگر زن در بین نماز شک کند که حائض شده یا نه , نمازش صحیح است .
ولى اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز حائض شده , نمازى که خوانده باطل است .
472 – بعد از آن که زن از خون حیض پاک شد , واجب است براى نماز و عبادتهاى دیگرى که باید با وضو یا غسل یا تیمم بجا آورده شود , غسل کند.
و دستور آن مثل غسل جنابت است , و بهتر آن است که پیش از غسل وضو هم بگیرد.
473 – بعد از آن که زن از خون حیض پاک شد , اگر چه غسل نکرده باشد , طلاق او صحیح است , و شوهرش هم مى تواند با او جماع کند , ولى احتیاط لازم این است که جماع پس از شستن فرج باشد , و احتیاط مستحب آن است که پیش از غسل از جماع با او خوددارى نماید.
اما کارهاى دیگرى که در وقت حیض بر او حرام بوده مانند توقف در مسجد و مس خط قرآن تا غسل نکند بر او حلال نمى شود.
474 – اگر آب براى وضو و غسل کافى نباشد و به اندازه اى باشد که بتواند غسل کند , باید غسل کند , و بهتر آن است که بدل از وضو تیمم نماید.
و اگر فقط براى وضو کافى باشد و به اندازه غسل نباشد بهتر آن است که وضو بگیرد و باید عوض غسل تیمم کند.
و اگر براى هیچ یک از آنها آب ندارد , باید بدل از غسل تیمم کند و بهتر آن است که بدل از وضو نیز تیمم نماید.
475 – نمازهایى که زن در حال حیض نخوانده , قضا ندارد , ولى روزه هاى ماه رمضان را که در حال حیض نگرفته باید قضا نماید , و هم چنین بنابر احتیاط لازم روزه هایى که به نذر در وقت معین واجب شده در حال حیض نگرفته باید قضا نماید.
476 – هر گاه وقت نماز داخل شود و بداند که اگر نماز را تاخیر بیندازد حائض مى شود باید فورا نماز بخواند و هم چنین است بنابر احتیاط لازم اگر احتمال دهد که چنانچه نماز را تاخیر بیندازد حائض مى شود.
477 – اگر زن نماز را تاخیر بیندازد و از اول وقت به اندازه خواندن یک نماز با تحصیل طهارت مائیه از حدث بگذرد – هر چند طهارت با تیمم بنابر احتیاط لازم – و سپس حائض شود قضاى آن نماز بر او واجب است , ولى در تند خواندن و کند خواندن و چیزهاى دیگر باید ملاحظه حال خود را بکند , مثلا زنى که مسافر نیست اگر در اول ظهر نماز نخواند قضاى آن در صورتى واجب مى شود که به مقدار خواندن چهار رکعت نماز با تحصیل طهارت از حدث از اول ظهر بگذرد و حائض شود , و براى کسى که مسافر است گذشتن وقت به مقدار خواندن دو رکعت با تحصیل طهارت کافى است .
478 – اگر زن در آخر وقت نماز , از خون پاک شود و به اندازه غسل و خواندن یک رکعت نماز یا بیشتر از یک رکعت وقت داشته باشد , باید نماز را بخواند و اگر نخواند باید قضاى آن را بجا آورد.
479 – اگر زن حائض بعد از پاکى به اندازه غسل وقت ندارد , ولى مى تواند با تیمم نماز را در وقت بخواند , احتیاط واجب آن است که آن نماز را با تیمم بخواند , و در صورتى که نخواند قضا نماید و اگر گذشته از تنگى وقت از جهت دیگر تکلیفش تیمم است , مثل آن که آب برایش ضرر دارد , باید تیمم کند و آن نماز را بخواند , و در صورتى که نخواند لازم است قضا نماید.
480 – اگر زن بعد از پاک شدن از حیض شک کند که براى نماز وقت دارد یا نه , باید نمازش را بخواند.
481 – اگر به خیال این که به اندازه تحصیل طهارت از حدث و خواندن یک رکعت وقت ندارد نماز نخواند , و بعد بفهمد وقت داشته , باید قضاى آن نماز را بجا آورد.
482 – مستحب است زن حائض در وقت نماز , خود را از خون پاک نماید و پنبه و دستمال را عوض کند و وضو بگیرد , و اگر نمى تواند وضو بگیرد تیمم نماید و در جاى نماز رو به قبله بنشیند و مشغول ذکر و دعا و صلوات شود.
483 – خواندن و همراه داشتن قرآن و رساندن جایى از بدن را به ما بین خطهاى قرآن , و نیز خضاب کردن به حنا ( حنا بستن ) و مانند آن , براى حائض مکروه است .
( ).

اقسام زنهاى حائض

484 – زنهاى حائض بر شش قسمند : اول صاحب عادت وقتیه و عددیه , و آن زنى است که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند و شماره روزهاى حیض او هم در هر دو ماه یک اندازه باشد , مثل آن که دو ماه پشت سر هم از اول ماه تا هفتم خون ببیند.
دوم صاحب عادت وقتیه و آن زنى است که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند , ولى شماره روزهاى حیض او در هر دو ماه یک اندازه نباشد , مثلا دو ماه پشت سر هم از روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم و ماه دوم روز هشتم از خون پاک شود.
سوم صاحب عادت عددیه و آن زنى است که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم به یک اندازه باشد , ولى وقت دیدن آن دو خون یکى نباشد , مثل آن که ماه اول از پنجم تا دهم و ماه دوم از دوازدهم تا هفدهم خون ببیند.
چهارم مضطربه و آن زنى است که چند ماه خون دیده , ولى عادت معینى پیدا نکرده , یا عادتش به هم خورده و عادت تازه اى پیدا نکرده است .
پنجم مبتدئه و آن زنى است که دفعه اول خون دیدن او است .
ششم ناسیه و آن زنى است که عادت خود را فراموش کرده است .
و هر کدام اینها احکامى دارند که در مسائل آینده گفته مى شود.
( صاحب عادت وقتیه و عددیه ).

صاحب عادت وقتیه و عددیه

485 – زنهایى که عادت وقتیه و عددیه دارند دو دسته اند : اول زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند و در وقت معین هم پاک شود , مثلا دو ماه پشت سر هم از روز اول ماه خون ببیند و روز هفتم پاک شود , که عادت حیض این زن از اول ماه تا هفتم است .
دوم زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند , و بعد از آن که سه روز یا بیشتر خون دید یک روز یا بیشتر پاک شود و دوباره خون ببیند و تمام روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود , در هر دو ماه همه روزهایى که خون دیده و روزهایى که در وسط پاک بوده روى هم یک اندازه باشد که عادت او به اندازه روزهایى است که خون دیده است نه به ضمیمه روزهاى که در وسط پاک بوده است , پس لازم است که روزهایى که خون دیده و روزهایى که در وسط پاک بوده در هر دو ماه به یک اندازه باشند , مثلا اگر در ماه اول و هم چنین در ماه دوم از روز اول ماه تا سوم خون ببیند و سه روز پاک شود و دوباره سه روز خون ببیند عادت این زن شش روز مى شود , و چنانچه مقدار روزهایى که در ماه دوم خون دیده بیشتر یا کمتر باشد این زن صاحب عادت وقتیه است نه عددیه .
486 – زنى که عادت وقتیه دارد ( چه عادت عددیه نیز داشته باشد یا نه ) اگر در وقت عادت یا یک دو روز یا بیش از آن جلوتر خون ببیند به طورى که بگویند عادتش جلو افتاده اگر چه آن خون نشانه هاى حیض را نداشته باشد باید به احکامى که براى زن حائض گفته شد عمل کند , و چنانچه بعد بفهمد حیض نبوده مثل این که پیش از سه روز پاک شود , باید عبادتهایى را که بجا نیاورده قضا نماید.
487 – زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد اگر همه روزهاى عادت و چند روز پیش از عادت و بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود , همه حیض است .
و اگر از ده روز بیشتر شود.
فقط خونى را که در روزهاى عادت خود دیده , حیض است و خونى که پیش از آن و بعد از آن دیده استحاضه مى باشد.
و باید عبادتهایى را که در روزهاى پیش از عادت و بعد از عادت بجا نیاورده قضا نماید , و اگر همه روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است , و اگر از ده روز بیشتر شود , فقط روزهاى عادت او حیض است , – هر چند با نشانه هاى حیض نباشد و روزهاى قبل نشانه هاى حیض را داشته باشد – و خونى که جلوتر از آن دیده استحاضه مى باشد و چنانچه در آن روزها عبادت نکرده باید قضا نماید , و اگر همه روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است .
و اگر بیشتر شود فقط روزهاى عادت حیض و باقى استحاضه است .
488 – زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد اگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است و اگر از ده روز بیشتر شود روزهایى که در عادت خون دیده با چند روز پیش از آن که روى هم به مقدار عادت او شود حیض و روزهاى اول را استحاضه قرار مى دهد و اگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است , و اگر بیشتر شود باید روزهایى که در عادت خون دیده با چند روز بعد از آن که روى هم به مقدار عادت او شود حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد.
489 – زنى که عادت دارد , اگر بعد از آن که سه روز یا بیشتر خون دید پاک شود و دوباره خون ببیند و فاصله بین دو خون کمتر از ده روز باشد و همه روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر باشند , مثل آن که پنج روز خون ببیند و پنج روز پاک شود و دوباره پنج روز خون ببیند , چند صورت دارد.
1 – آن که تمام خونى که دفعه اول دیده یا مقدارى از آن , در روزهاى عادت باشد و خون دوم که بعد از پاک شدن مى بیند در روزهاى عادت نباشد , در این صورت باید همه خون اول را حیض , و خون دوم را استحاضه قرار دهد.
2 – آن که خون اول در روزهاى عادت نباشد , و تمام خون دوم یا مقدارى از آن در روزهاى عادت باشد که باید همه خون دوم را حیض , و خون اول را استحاضه قرادهد.
3 – آن که مقدارى از خون اول و دوم در روزهاى عادت باشد و خون اولى که در روزهاى عادت بوده از سه روز کمتر نباشد و با پاکى وسط و مقدارى از خون دوم که آن هم در روزهاى عادت بوده از ده روز بیشتر نباشد , در این صورت هر دو خون حیض است ( و احتیاط واجب آن است که در پاکى وسط بین کارهاى طاهره و ترک آن چه بر حائض حرام است جمع نماید ) و مقدارى از خون دوم که بعد از روزهاى عادت بوده استحاضه است و اما مقدارى از خون اول که قبل از روزهاى عادت بوده چنانچه عرفا بگویند که عادتش جلو افتاده محکوم به حیضیت است , مگر آن که حکم به حیضیت آن باعث آن شود که بعضى از خون دوم که نیز در روزهاى عادت بوده یا تمام آن از ده حیض خارج شود که در این صورت محکوم به استحاضه است , مثلا اگر عادت زن از سوم ماه تا دهم بوده در صورتى که یک ماه از اول تا ششم خون ببیند و دو روز پاک شود و بعد تا پانزدهم خون ببیند خونهایى که از اول تا دهم دیده حیض است و خونهایى که از یازدهم تا پانزدهم دیده استحاضه مى باشد.
4 – آن که مقدارى از خون اول و دوم در روزهاى عادت باشد ولى خون اولى که در روزهاى عادت بوده , از سه روز کمتر باشد در این صورت بعید نیست مقدارى از خون اول را که در عادت خود دیده با تمام کردن کسرى آن از ماه قبل تا سه روز شود باید حیض قرار دهد , پس اگر بشود مقدارى را که از خون دوم در بین عادت دیده حیض قرار دهد ( به این معنى که مجموع این مقدار با مقدارى که از اول حیض قرار داده – براى کسرى خون اول – با پاکى ما بین آنها از ده روز تجاوز نکند ) او نیز هم حیض است و گرنه خون دوم استحاضه است , و در بعضى موارد باید تمام خون اول را حیض قرار دهد ( نه خصوص مقدارى از آن را که براى کسرى خون اول باید حیض قرار مى داد ) و این به دو شرط است : اول آن که به مقدارى بر عادت مقدم باشد که بگویند عادتش جلو افتاده .
دوم آن که اگر او را حیض قرار بدهد لازم نیاید که مقدارى از خون دوم که در عادت واقع شده از ده حیض خارج شود مثلا اگر عادت زن از چهارم ماه تا دهم بوده و از اول ماه تا آخر روز چهارم خون دیده و دو روز پاک بوده و بعد دوباره تا پانزدهم خون دیده تمام خون اول حیض است و هم چنین خون دوم تا آخر روز دهم .
490 – زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد.
اگر در وقت عادت , خون نبیند و در غیر آن وقت به شماره روزهاى حیضش با نشانه هاى حیض خون ببیند , باید همان را حیض قرار دهد , چه پیش از وقت عادت دیده باشد چه بعد از آن .
491 – زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد.
اگر در وقت عادت خود سه روز یا بیشتر خون ببیند و شماره روزهاى آن کمتر یا بیشتر از روزهاى عادت او باشد و پس از پاک شدن دوباره به شماره روزهاى عادت خویش خون ببیند در اینجا چند صورت دارد : 1 – آن که مجموع آن دو خون با پاکى میان آنها از ده روز بیشتر نشود , در این صورت مجموع دو خون یک حیض حساب مى شود.
2 – آن که پاکى میان آن دو خون ده روز یا بیشتر باشد , در این صورت هر کدام از آنها حیض مستقل قرار داده مى شوند.
3 – آن که پاکى میان آن دو خون کمتر از ده روز و مجموع دو خون با پاکى در میان بیشتر از ده روز باشد , در این صورت باید خون اول را حیض و خون دوم را استحاضه قرار دهد.
492 – زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد , اگر بیشتر از ده روز خون ببیند , خونى که در روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را نداشته باشد حیض است , و خونى که بعد از روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را داشته باشد استحاضه است .
مثلا زنى که عادت حیض او از اول ماه تا هفتم است .
اگر از اول ماه تا دوازدهم خون ببیند , هفت روز اول آن حیض و پنج روز بعد استحاضه مى باشد.
( ).

صاحب عادت وقتیه

493 – زنهایى که عادت وقتیه دارند و اول عادت آنها معین باشد دو دسته اند : اول زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند , و بعد از چند روز پاک شود , ولى شماره روزهاى آن در هر دو ماه یک اندازه نباشد.
مثلا دو ماه پشت سر هم روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم و ماه دوم روز هشتم از خون پاک شود , که این زن باید روز اول ماه را عادت حیض خود قرار دهد.
دوم زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین سه روز یا بیشتر خون حیض ببیند و بعد پاک شود و دو مرتبه خون ببیند و تمام روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود ولى ماه دوم کمتر یا بیشتر از ماه اول باشد , مثلا در ماه اول هشت روز و در ماه دوم نه روز باشد که این زن هم باید روز اول ماه را روز اول عادت حیض خود قرار دهد.
494 – زنى که عادت وقتیه دارد اگر در وقت عادت خود یا دو سه روز پیش از عادت خون ببیند باید به احکامى که براى زنهاى حائض گفته شد رفتار نماید و تفصیل این مطلب در مساله ( 486 ) گذشت , و اما در غیر این دو صورت – مثل این که آن قدر زودتر از عادتش خون ببیند که نگویند عادتش جلو افتاده بلکه بگویند در غیر وقت خود خون دیده و یا آن که بعد از گذشت وقت عادتش خون ببیند – چنانچه آن خون داراى نشانه هاى حیض باشد باید به احکامى که براى زنهاى حائض گفته شد رفتار نماید , و هم چنین اگر داراى نشانه هاى حیض نباشد ولى بداند که آن خون سه روز ادامه پیدا مى کند , و اگر نداند که سه روز ادامه پیدا مى کند یا نه احتیاط واجب آن است که هم کارهایى که بر مستحاضه واجب است انجام دهد و هم کارهایى که بر حائض حرام است ترک نماید.
495 – زنى که عادت وقتیه دارد اگر در وقت عادت خود خون ببیند و مقدار آن خون بیش از ده روز باشد و نتواند مقدار حیض را بواسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد احوط آن است که عادت بعضى از خویشان خود را حیض قرار دهد چه پدرى باشد و چه مادرى زنده باشد یا مرده ولى به دو شرط : اول آن که نداند مقدار عادت او مخالف با مقدار حیض خودش مى باشد , مثل آن که خودش در زمان جوانى و قوت مزاج باشد و آن زن نزدیک به سن یاس باشد که مقدار عادت معمولا کم مى شود و هم چنین در عکس این صورت .
دوم آن که نداند مقدار عادت آن زن با مقدار عادت دیگر خویشانش که داراى شرط اول هستند تفاوت دارد , ولى اگر مقدار تفاوت بسیار کم باشد که حساب نشود ضرر ندارد , و هم چنین است حکم زنى که عادت وقتیه دارد و در وقت به کلى خون نبیند و لکن در غیر آن وقت خونى ببیند که بیشتر از ده روز باشد و نتواند مقدار حیض را بواسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد.
496 – صاحب عادت وقتیه نمى تواند حیض را در غیر وقت عادت خود قرار دهد , پس اگر ابتداى زمان عادت او معلوم باشد مثل این که هر ماه از روز اول خون مى دیده و گاهى روز پنجم و گاهى روز ششم پاک مى شده چنانچه یک ماه دوازده روز خون ببیند و نتواند با نشانه هاى حیض شماره او را معین نماید باید اول ماه را اول حیض قرار دهد و در شماره به آنچه در مساله پیش گفته شد رجوع نماید و اگر وسط یا آخر عادت او معلوم باشد چنانچه خون او از ده روز تجاوز بکند باید آن شماره را طورى قرار دهد که آخر یا وسط آن موافق با وقت عادتش باشد.
497 – زنى که عادت وقتیه دارد و بیشتر از ده روز خون ببیند و نتواند آن را به آنچه در مساله ( 495 ) گفته شد معین نماید مثل این که خونش نشانه نداشته باشد یا آن که یکى از دو شرطى که قبل گفته شد نباشد مخیر است که از سه روز تا ده روز هر شماره اى را که مناسب مقدار حیضش مى بیند حیض قرار دهد و بهتر آن است که هفت روز قرار دهد در صورتى که او را مثل شش روز و هشت روز مناسب خود ببیند , البته باید شماره اى را که حیض قرار مى دهد موافق با وقت عادتش باشد آن طورى که در مساله پیش گفته شد.
( ).

صاحب عادت عددیه

498 – زنهایى که عادت عددیه دارند دو دسته اند : اول زنى که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم یک اندازه باشد , ولى وقت خون دیدن او یکى نباشد که در این صورت هر چند روزى که خون دیده عادت او مى شود.
مثلا اگر ماه اول از روز اول تا پنجم و ماه دوم از یازدهم تا پانزدهم خون ببیند عادت او پنج روز مى شود.
دوم زنى که دو ماه پشت سر هم سه روز یا بیشتر خون ببیند و یک روز یا بیشتر پاک شود و دو مرتبه خون ببیند و وقت دیدن خون , در ماه اول با ماه دوم فرق داشته باشد , که اگر تمام روزهایى که خون دیده و روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود , و شماره روزهایى که خون دیده به یک اندازه باشد , تمام روزهایى که خون دیده عادت حیض او مى شود , و باید در روزهاى وسط که پاک بوده احتیاطا کارهایى که بر طاهره واجب است انجام دهد و کارهایى که بر حائض حرام است ترک نماید , مثلا اگر ماه اول از روز اول تا سوم خون ببیند و دو روز پاک شود و دوباره سه روز خون ببیند و ماه دوم از یازدهم تا سیزدهم خون ببیند و دو روز پاک شود و دوباره سه روز خون ببیند عادت او شش روز مى شود , و اما اگر در یک ماه مثلا هشت روز خون ببیند و در ماه دوم چهار روز خون دیده و پاک شود و دوباره خون ببیند و مجموع ایام خون با پاکى وسط هشت روز باشد ظاهر آن است که این زن صاحب عادت عددیه نیست بلکه مضطربه حساب مى شود که حکمش خواهد آمد.
499 – زنى که عادت عددیه دارد اگر کمتر یا بیشتر از شماره عادت خود خون ببیند و از ده روز بیشتر نشود تمام آن را حیض قرار دهد و اگر بیشتر از شماره عادت خود خون ببیند و از ده روز تجاوز کند چنانچه همه خونهایى که دیده یک جور باشد باید از موقع دیدن خون به شماره روزهاى عادتش حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد و اگر همه خونهایى که دیده یک جور نباشد بلکه چند روز از آن نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه داشته باشد اگر روزهایى که خون نشانه حیض را دارد با شماره روزهاى عادت او یک اندازه باشد باید آن روزها را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد و اگر روزهایى که خون نشانه حیض را دارد از روزهاى عادت او بیشتر باشد فقط به اندازه روزهاى عادت او حیض و بقیه استحاضه است , و اگر روزهایى که خون نشانه هاى حیض دارد از روزهاى عادت او کمتر است باید آن روزها را با چند روز دیگر که روى هم به اندازه عادتش مى شود حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد.
( ).

مضطربه

500 – مضطربه یعنى زنى که چند ماه خون دیده ولى عادتى پیدا نکرده – نه از جهت وقت و نه از جهت عدد – اگر بیش از ده روز خون ببیند و همه خونهایى که دیده یک جور باشد به این معنى که همه آنها یا داراى نشانه هاى حیض یا داراى نشانه هاى استحاضه باشد حکم او حکم صاحب عادت وقتیه است که در غیر وقت عادت خود خون ببیند و به نشانه نتواند حیض را از استحاضه تمییز بدهد , او بنابر احتیاط باید عادت بعضى از خویشان خود را حیض قرار دهد و در صورتى که ممکن نباشد عددى بین سه و ده روز را براى خود حیض قرار دهد به بیان و شرحى که در مساله ( 495 ) و ( 497 ) گذشت .
501 – مضطربه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه دارد چنانچه آنچه نشانه حیض را دارد از سه روز کمتر و از ده روز بیشتر نباشد تمام او را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد , و چنانچه کمتر یا بیشتر باشد باید در شماره حیض به دستورى که در مساله پیش گذشت عمل نماید و اگر پس از خونى که گفته شد او را حیض قرار دهد دوباره پیش از گذشت ده روز خونى ببیند که آن هم نشانه هاى حیض را داشته باشد بعید نیست که باید او را استحاضه قرار دهد.
( ).

مبتدئه

502 – مبتدئه یعنى زنى که دفعه اول خون دیدن او است اگر بیشتر از ده روز خون ببیند و همه خونهایى که دیده یک جور باشد باید مقدار عادت یکى از خویشان خود را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد به دو شرطى که در مساله ( 495 ) گذشت , و اگر این ممکن نشد باید یک عددى بین سه روز و ده روز را حیض خود قرار دهد به دستورى که در مساله ( 497 ) بیان شد.
503 – مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه را داشته باشد , چنانچه خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز و بیشتر از ده روز نباشد , همه آن حیض است , ولى اگر پیش از گذشتن ده روز از خونى که نشانه حیض دارد دوباره خونى ببیند که آن هم نشانه خون حیض داشته باشد , مثل آنکه پنج روز خون سیاه و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سیاه ببیند , باید خون اول را حیض , و دو خون دیگر را استحاضه قرار دهد , چنانکه در مضطربه گذشت .
504 – مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر آن نشانه استحاضه داشته باشد , ولى خونى که نشانه حیض دارد از سه روز کمتر باشد باید آن را حیض قرار دهد و در شماره آن به دستورى که در مساله ( 501 ) گفته شد عمل نماید.
( ).

ناسیه

505 – ناسیه یعنى زنى که مقدار عادت خود را فراموش کرده است بر چند قسم است , یکى آنکه صاحب عادت عددیه بوده و مقدار عادت خود را فراموش کرده باشد , این زن اگر خونى ببیند که کمتر از سه روز و بیشتر از ده روز نباشد باید همه آن را حیض قرار دهد , و اگر آن خون بیشتر از ده روز باشد حکم او حکم مضطربه است که در مساله ( 500 ) و ( 501 ) گفته شد تنها با یک فرق و آن این است که نمى شود مقدارى را که حیض قرار مى دهد کمتر از مقدارى باشد که مى داند شماره حیض او کمتر از آن نیست , و همچنین نمى شود که بیشتر از مقدارى قرار دهد که مى داند شماره عادتش بیش از او نیست .
و شبیه این امر را باید در عادت عددیه ناقصه هم مراعات کرد یعنى زنى که شماره عادتش مردد است بین زیادتر از سه روز و کمتر از ده روز – مثل آنکه در هر ماه یا شش روز خون مى بیند یا هفت روز نمى تواند به واسطه نشانه هاى حیض یا ملاحظه عادت بعضى از خویشانش و یا به اختیار عدد – در صورتى که بیش از ده روز خون ببیند – کمتر یا بیشتر از این دو عدد را حیض قرار دهد.
( ).

مسایل متفرقه حیض

506 – مبتدئه و مضطربه و ناسیه و زنى که عادت عددیه دارد , اگر خونى ببیند که نشانه هاى حیض را داشته باشد یا یقین کنند که سه روز طول مى کشد , باید عبادت را ترک کنند و چنانچه بعد بفهمند حیض نبوده باید عبادتهایى را که به جا نیاورده اند قضا نماید.
507 – زنى که در حیض عادت دارد , چه در وقت حیض عادت داشته باشد چه در عدد حیض یا هم در وقت و هم در عدد آن , اگر دو ماه پشت سر هم بر خلاف عادت خود خونى ببیند که وقت آن یا شماره روزهاى آن , یا هم وقت و هم شماره روزهاى آن یکى باشد , عادتش بر مى گردد به آنچه در این دو ماه دیده است مثلا اگر از روز اول ماه تا هفتم خون مى دیده و پاک مى شده چنانچه دو ماه از دهم تا هفدهم ماه خون ببیند و پاک شود از دهم تا هفدهم عادت او مى شود.
508 – مقصود از یک ماه , گذشتن سى روز از ابتداى خون دیدن است نه از روز اول ماه تا آخر ماه .
509 – زنى که معمولا ماهى یک مرتبه خون مى بیند , اگر در یک ماه دو مرتبه خون ببیند و آن خون نشانه هاى حیض را داشته باشد , چنانچه روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز کمتر نباشد , باید هر دو را حیض قرار دهد.
510 – اگر سه روز یا بیشتر خون ببیند که نشانه حیض را دارد بعد ده روز یا بیشتر خونى ببیند که نشانه استحاضه را دارد و دوباره سه روز خونى به نشانه هاى حیض ببیند , باید خون اول و خون آخر را که نشانه هاى حیض داشته حیض قرار دهد.
511 – اگر زن پیش از ده روز پاک شود و بداند که در باطن خون نیست , باید براى عبادتهاى خود غسل کند , اگر چه گمان داشته باشد که پیش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى بیند , و اگر یقین داشته باشد که پیش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى بیند باید همچنان که گذشت احتیاطا غسل کند و عبادتهاى خود را به جا آورد و آنچه بر حائض حرام است ترک نماید.
512 – اگر زن پیش از ده روز پاک شود و احتمال بدهد که در باطن خون هست باید قدرى پنبه داخل فرج نماید و مقدارى صبر نماید ( البته بیش از مقدار مختصرى که در میان زنها متعارف است که در اثناء حیض پاک شوند ) و بعد بیرون آورد پس اگر پاک بود غسل کند و عبادتهاى خود را بجا آورد و اگر پاک نبود اگر چه به آب زرد رنگى آلوده باشد چنانچه در حیض عادت ندارد یا عادت او ده روز است یا هنوز روزهاى عادتش تمام نشده باشد باید صبر کند که اگر پیش از ده روز پاک شد غسل کند و اگر سر ده روز پاک شد یا خون او از ده روز گذشت سر ده روز غسل نماید و اگر عادتش کمتر از ده روز است در صورتى که بداند پیش از تمام شدن ده روز یا سر ده روز پاک مى شود نباید غسل کند و اگر احتمال دهد که خون او از ده روز مى گذرد احتیاط مستحب آن است که یک روز عبادت را ترک کند و مى تواند تا ده روز ترک عبادت را ادامه دهد و این حکم مختص زنى است که قبل از عادت مستمره الدم نبوده و الا بعد از گذشتن عادت جایز نیست عبادت را ترک کند.
513 – اگر چند روز را حیض قرار دهد و عبادت نکند , بعد بفهمد حیض نبوده است , باید نماز و روزه اى که در آن روزها بجا نیاورده قضا نماید , و اگر چند روز را به گمان اینکه حیض نیست عبادت کند , بعد بفهمد حیض بوده , چنانچه آن روزها را روزه گرفته باشد باید قضا نماید.

نفاس

514 – از وقتى که اولین جزء بچه از شکم مادر بیرون مى آید , خونى که زن مى بیند , اگر پیش از ده روز یا سر ده روز قطع شود , خون نفاس است .
و زن را در حال نفاس , نفساء میگویند.
515 – خونى که زن پیش از بیرون آمدن اولین جزء بچه مى بیند نفاس نیست .
516 – لازم نیست که خلقت بچه تمام باشد , بلکه اگر ناتمام نیز باشد در صورتى که زاییدن صدق کند , خونى که تا ده روز ببیند خون نفاس است .
517 – ممکن است خون نفاس یک آن بیشتر نیاید , ولى بیشتر از ده روز نمى شود.
518 – هرگاه شک کند که چیزى سقط شده یا نه , یا چیزى که سقط شده بچه است یا نه , لازم نیست وارسى کند , و خونى که از او خارج مى شود شرعا خون نفاس نیست .
519 – بنابر احتیاط توقف در مسجد و کارهاى دیگرى که بر حائض حرام است , بر نفساء هم حرام است .
و آنچه بر حائض واجب است بر نفساء هم واجب مى باشد.
520 – طلاق دادن زنى که در حال نفاس است و نزدیکى کردن با او حرام مى باشد.
ولى اگر شوهرش با او نزدیکى کند , بدون اشکال کفاره ندارد.
521 – وقتى زن از خون نفاس پاک شد , باید غسل کند , و عبادتهاى خود را بجا آورد و اگر بعد یک بار یا بیشتر خون ببیند , چنانچه روزهایى را که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده روى هم ده روز یا کمتر از ده روز باشد تمام خونهایى که دیده نفاس است و در روزهایى که پاک بوده باید احتیاطا کارهایى را که بر طاهره واجب است انجام دهد و کارهایى را که بر نفساء حرام است ترک نماید بنابر این باید چنانچه روزه گرفته باشد قضا نماید.
و اگر خونى که آخر دیده از ده روز تجاوز کرد چنانچه آن زن صاحب عادت عددیه نباشد باید مقدارى از آن را که در ده دیده نفاس و آنچه بعد از او است استحاضه قرار دهد , و اگر صاحب عادت عددیه باشد باید احتیاطا در تمام خونهایى که بعد از عادت دیده میان کارهاى مستحاضه و تروک نفساء جمع نماید.
522 – اگر زن از خون نفاس پاک شود و احتمال دهد که در باطن خون هست , باید مقدارى پنبه داخل فرج نماید و کمى صبر کند که اگر پاک است , براى عبادتهاى خود غسل کند.
523 – اگر خون نفاس زن از ده روز بگذرد , چنانچه در حیض عادت دارد , به اندازه روزهاى عادت او نفاس و بقیه استحاضه است .
و اگر عادت ندارد تا ده روز نفاس و بقیه استحاضه مى باشد , و احتیاط مستحب آن است که کسى که عادت دارد از روز بعد از عادت و کسى که عادت ندارد بعد از روز دهم تا روز هیجدهم زایمان , کارهاى استحاضه را بجا آورد , و کارهایى را که بر نفساء حرام است ترک کند.
524 – زنى که عادت حیضش کمتر از ده روز است , اگر بیشتر از روزهاى عادتش خون ببیند , باید به اندازه روزهاى عادت خود نفاس قرار دهد , و بعد از آن تا ده روز مخیر است که نماز را ترک نماید یا آنکه کارهاى مستحاضه را بجا آورد و لکن ترک نماز در یک روز بهتر است , و اگر خون از ده روز بگذرد , باید روزهاى بعد از عادت تا روز دهم را هم استحاضه قرار دهد , و عبادتهایى را که در آن روزها بجا نیاورده قضا نماید.
مثلا زنى که عادت او شش روز بوده اگر بیشتر از شش روز خون ببیند , باید شش روز را نفاس قرار دهد و روز هفتم و هشتم و نهم و دهم مخیر است بین اینکه عبادت را ترک کند یا کارهاى استحاضه را بجا آورد , و اگر بیشتر از ده روز خون دید , از روز بعد از عادت او استحاضه مى باشد.
525 – زنى که در حیض عادت دارد , اگر بعد از زاییدن تا یک ماه یا بیشتر از یک ماه پى در پى خون ببیند , به اندازه روزهاى عادت او نفاس است , و خونى که بعد از نفاس تا ده روز مى بیند اگر چه در روزهاى عادت ماهانه اش باشد , استحاضه است , مثلا زنى که عادت حیض او از بیستم هر ماه تا بیست و هفتم آن ماه است , اگر روز دهم ماه زایید و تا یک ماه یا بیشتر پى در پى خون دید , تا روز هفدهم نفاس است , و از روز هفدهم تا ده روز حتى خونى که در روزهاى عادت خود که از بیستم تا بیست و هفتم است مى بیند , استحاضه مى باشد و بعد از گذشتن ده روز , اگر خونى را که مى بیند در روزهاى عادتش باشد حیض است , چه نشانه هاى حیض را داشته چه نداشته باشد , و اگر در روزهاى عادتش نباشد باید منتظر روزهاى عادتش شود هر چند که انتظارش یک ماه یا بیشتر طول بکشد , هر چند که خون در این مدت داراى نشانه هاى حیض باشد , و اگر صاحب عادت وقتیه نباشد باید حیض خود را چنانچه ممکن است با نشانه هاى آن تعیین کند و اگر ممکن نیست مثل اینکه همه خونى را که ده روز بعد از نفاس مى بیند یکسان باشد و یک ماه یا چند ماه به همین صفت ادامه پیدا کند باید در هر ماه حیض بعضى از خویشان خود را براى خویش حیض قرار دهد , و اگر ممکن نیست عددى را که مناسب با خود مى داند اختیار نماید و تفصیل تمام این امور در مبحث حیض گذشت .
526 – زنى که در حیض عادت عددیه ندارد , اگر بعد از زایمان تا یک ماه یا بیشتر از یک ماه خون ببیند حکم ده روز اول آن در مساله ( 523 ) گذشت و ده روز دوم آن استحاضه است و اما خونى که بعد از آن مى بیند ممکن است حیض باشد و ممکن است استحاضه باشد و براى تعیین حیض باید به دستورى که در مساله پیش گفته شد رفتار نماید.


الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج به حق زینب کبری سلام الله علیها

حتما ببینید

فتوای امام خامنه ای درباره روزه ماه رمضان در شرایط کرونا

پرسش و پاسخ به شرح زیر است: سؤال: در شرایط کنونی که بیماری کرونا شیوع پیدا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *