خانه » رساله » غسل مس میت ( آیت الله سیستانی )

غسل مس میت ( آیت الله سیستانی )

527 – اگر کسى بدن انسان مرده اى را که سرد شده و غسلش نداده اند مس کند , یعنى جایى از بدن خود را به آن برساند باید غسل مس میت نماید , چه در خواب مس کند چه در بیدارى , با اختیار مس کند یا بى اختیار حتى اگر ناخن و استخوان او به ناخن و استخوان میت برسد باید غسل کند , ولى اگر حیوان مرده اى را مس کند غسل بر او واجب نیست .
528 – براى مس مرده اى که تمام بدن او سرد نشده , غسل واجب نیست اگر چه جایى را که سرد شده مس نماید.
529 – اگر موى خود را به بدن میت برساند , یا بدن خود را به موى بدن میت , یا موى خود را به موى میت برساند , غسل واجب نیست .
530 – براى مس بچه مرده حتى بچه سقط شده اى که روح در بدن او داخل شده بوده غسل مس میت واجب است , بنابر این اگر بچه مرده به دنیا بیاید و بدنش سرد شده و ظاهر بدن مادر را مس کند مادر او باید غسل مس میت کند , بلکه اگر ظاهر بدن او را هم مس نکند باید بنابر احتیاط واجب غسل مس میت کند.
531 – بچه اى که بعد از مردن مادر و سرد شدن بدنش به دنیا مى آید , چنانچه ظاهر بدن مادر را مس نماید وقتى بالغ شد واجب است غسل مس میت کند , بلکه اگر ظاهر بدنش را هم مس ننموده باشد باید بنابر احتیاط بعد از بلوغ غسل مس میت نماید.
532 – اگر انسان , میتى را که سه غسل او کاملا تمام شده مس نماید غسل بر او واجب نمى شود , ولى اگر پیش از آنکه غسل سوم تمام شود جایى از بدن او را مس کند اگر چه غسل آنجا تمام شده باشد , باید غسل مس میت نماید.
533 – اگر دیوانه یا بچه نابالغى میت را مس کند , بعد از آنکه آن دیوانه عاقل یا بچه بالغ شد باید غسل مس میت نماید.
534 – اگر از بدن زنده یا مرده اى که غسلش نداده اند , قسمتى جدا شود , و پیش از آنکه قسمت جدا شده را غسل دهند , انسان آن را مس نماید بنابر اقوى لازم نیست غسل مس میت کند هر چند که آن قسمت داراى استخوان باشد.
535 – براى مس استخوانى که آن را غسل نداده اند چه از مرده جدا شده باشد چه از زنده غسل واجب نیست .
و همچنین است براى مس دندانى که از مرده یا زنده جدا شده باشد.
536 – غسل مس میت را باید مثل غسل جنابت انجام دهند ولى کسى که مس میت کرده , اگر بخواهد نماز بخواند احتیاط مستحب آن است که وضو هم بگیرد.
537 – اگر چند میت را مس کند یا یک میت را چند بار مس نماید یک غسل کافى است .
538 – براى کسى که بعد از مس میت غسل نکرده است , توقف در مسجد و نزدیکى با زن و خواندن آیه هایى که سجده واجب دارد , مانعى ندارد ولى براى نماز و مانند آن باید غسل کند.
( ).

احکام محتضر

539 – مسلمانى را که محتضر است یعنى در حال جان دادن مى باشد , مرد باشد یا زن , بزرگ باشد یا کوچک , بنابر احتیاط در صورت امکان باید به پشت بخوابانند , به طورى که کف پاهایش به طرف قبله باشد.
540 – اولى آن است تا وقتى که غسل میت تمام نشده , نیز او را رو به قبله بخوابانند , ولى بعد از آنکه غسلش تمام شد , بهتر آن است که او را مثل حالتى که بر او نماز مى خوانند بخوابانند.
541 – بنابر احتیاط رو به قبله کردن محتضر بر هر مسلمان واجب است و چنانچه خود محتضر راضى باشد – و قاصر هم نباشد – براى این کار لازم نیست از ولى او اجازه بگیرند و در غیر این صورت اجازه گرفتن از ولى او بنابر احتیاط لازم است .
542 – مستحب است شهادتین و اقرار به دوازده امام علیهم السلام و سایر عقاید حقه را به کسى که در حال جان دادن است , طورى تلقین کنند که بفهمد , و نیز مستحب است چیزهایى را که گفته شد , تا وقت مرگ تکرار کنند.
543 – مستحب است این دعا را طورى به محتضر تقلین کنند که بفهمد: اللهم اغفرلی الکثیر من معاصیک واقبل منی الیسیر من طاعتک یا من یقبل الیسیر و یعفو عن الکثیر اقبل منی الیسیر واعف عنى الکثیر انک انت العفو الغفور , اللهم ارحمنی فانک رحیم .
544 – مستحب است کسى را که سخت جان مى دهد , اگر ناراحت نمى شود , به جایى که نماز مى خوانده ببرند.
545 – مستحب است براى راحت شدن محتضر بر بالین او سوره مبارکه یس و صافات و احزاب و آیه الکرسى , و آیه پنجاه و چهارم از سوره اعراف و سه آیه آخر سوره بقره را , بلکه هر چه از قرآن ممکن است بخوانند.
546 – تنها گذاشتن محتضر , و گذاشتن چیز سنگین روى شکم او و بودن جنب و حائض نزد او و همچنین حرف زدن زیاد و گریه کردن و تنها گذاشتن زنها نزد او مکروه است .
( ).

احکام بعد از مرگ

547 – بعد از مرگ مستحب است چشمها و لبها و چانه میت را ببندند و دست و پاى او را دراز کنند و پارچه اى روى او بیندازند و اگر شب مرده است , در جایى که مرده چراغ روشن کنند , و براى تشییع جنازه او مؤمنین را خبر کنند و در دفن او عجله نمایند , ولى اگر یقین به مردن او ندارند , باید صبر کنند تا معلوم شود و نیز اگر میت حامله باشد و بچه در شکم او زنده باشد , باید به قدرى دفن را عقب بیندازند , که پهلوى او را بشکافند و طفل را بیرون آورند و پهلو را بدوزند.
( ).

وجوب غسل و کفن و نماز و دفن میت

548 – غسل و حنوط و کفن و نماز و دفن مسلمان اگر چه دوازده امامى نباشد , بر ولى او واجب است , ولی باید این کارها را یا خود انجام دهد یا دیگرى را مامور انجام آنها نماید , و چنانچه شخصى این کارها را به اجازه ولى انجام دهد از ولى ساقط مى شود بلکه اگر دفن و مانند او را بدون اجازه ولى انجام دهد از ولى ساقط مى شود و حاجت به اعاده آنها نیست , و اگر میت ولى نداشته باشد یا آنکه ولى از انجام کارهاى او امتناع کند بر بقیه مکلفین کفایه واجب است که کارهاى او را انجام دهند و اگر بعضى انجام دهند از دیگران ساقط مى شود و چنانچه هیچ کس انجام ندهد همه معصیت کرده اند , و در صورت امتناع ولى اذن او معتبر نیست .
549 – اگر کسى مشغول کارهاى میت شود بر دیگران واجب نیست اقدام نمایند , ولى اگر او عمل را نیمه کاره بگذارد , باید دیگران تمام کنند.
550 – اگر انسان اطمینان کند که دیگرى مشغول کارهاى میت شده , واجب نیست به کارهاى میت اقدام کند , ولى اگر شک یا گمان دارد , باید اقدام نماید.
551 – اگر کسى بداند غسل یا کفن یا نماز یا دفن میت را باطل انجام داده اند , باید دوباره انجام دهد , ولى اگر گمان دارد که باطل بوده , یا شک دارد که درست بوده یا نه , لازم نیست اقدام نماید.
552 – ولى زن شوهر او است و در غیر زن مردهایى که از میت ارث مى برند به همان ترتیبى که در طبقات ارث خواهد آمد بر دیگران مقدمند , و در مقدم بودن پدر میت بر پسرش و جد او بر برادرش و برادر پدر و مادریش بر برادر پدرى و مادریش فقط و برادر پدرى او بر برادر مادریش و عموى او بر داییش اشکال است پس در چنین موارد باید مقتضاى احتیاط رعات شود.
553 – بچه نابالغ و دیوانه ولایت انجام کارهاى میت را ندارند و همچنین غایبى که نمى تواند – شخصا یا با مامور کردن کسى که – متکفل انجام آن کارها شود ولایت ندارد.
554 – اگر کسى بگوید من ولى میت هستم , یا ولى میت به من اجازه داده که غسل و کفن و دفن میت را انجام دهم یا بگوید راجع به امور تجهیز میت من وصى او مى باشم , چنانچه به حرف او اطمینان دارند یا میت در تصرف او است یا اینکه دو نفر عادل به گفته او شهادت دهند , باید حرف او را قبول کرد.
555 – اگر میت براى غسل و کفن و دفن و نماز خود غیر از ولى کسى دیگرى را معین کند , ولایت این امور با او است و لازم نیست کسى که میت وصیت کرده که او شخصا انجام این کارها را متکفل شود این وصیت را قبول کند , ولى اگر قبول کرد , باید به آن عمل نماید.
( ).

کیفیت غسل میت

556 – واجب است میت را سه غسل بدهند : اول با آبى که با سدر مخلوط باشد.
دوم با آبى که با کافور مخلوط باشد.
سوم با آب خالص .
557 – سدر و کافور باید به اندازه اى زیاد نباشد , که آب را مضاف کند و به اندازه اى هم کم نباشد که نگویند سدر و کافور با آب مخلوط شده است .
558 – اگر سدر و کافور به اندازه اى که لازم است پیدا نشود , بنابر احتیاط مستحب مقدارى که به آن دسترسى دارند در آب بریزند.
559 – اگر کسى در حال احرام بمیرد , نباید او را با آب کافور غسل دهند , و به جاى آن باید با آب خالص غسل بدهند , مگر اینکه در احرام حج تمتع بوده و طواف و نمازش و سعى را تمام نموده باشد یا آن که در احرام حج قران یا افراد بوده و حلق را انجام داده باشد که در این دو صورت با آب کافور باید غسل دهند.
560 – اگر سدر و کافور یا یکى از اینها پیدا نشود , یا استعمال آن جایز نباشد مثل آنکه غصبى باشد , باید بنابر احتیاط به جاى هر کدام که ممکن نیست میت را با آب خالص غسل داده و یک تیمم نیز بدهند.
561 – کسى که میت را غسل مى دهد , باید عاقل و مسلمان باشد و بنابر مشهور باید دوازده امامى باشد , و نیز باید مسائل غسل را هم بداند , و ظاهر آن است که اگر بچه ممیز بتواند غسل را به طور صحیح انجام دهد کفایت مى کند , و چنانچه میت مسلمان غیر اثنا عشرى را هم مذهب خودش اگر چه بر طبق مذهبش غسل بدهد , تکلیف از مؤمن اثنا عشرى ساقط است مگر آنکه ولى آن میت باشد که در این صورت تکلیف از او ساقط نمى شود.
562 – کسى که میت را غسل مى دهد , باید قصد قربت داشته باشد یعنى غسل را براى انجام خواست خداوند عالم بجا آورد.
563 – غسل بچه مسلمان اگر چه از زنا باشد , واجب است .
و غسل و کفن و دفن کافر و اولاد او مشروع نیست .
و کسى که از بچگى دیوانه بوده و به حال دیوانگى بالغ شده , چنانچه محکوم به اسلام بوده , باید او را غسل داد.
564 – بچه سقط شده را اگر چهار ماه یا بیشتر دارد , باید غسل بدهند , بلکه اگر چهار ماه هم ندارد ولى ساختمان بدنش تمام شده باید بنابر احتیاط او را غسل دهند و در غیر این دو صورت باید بنابر احتیاط در پارچه اى بپیچند و بدون غسل دفن کنند.
565 – مرد نمى تواند زن را غسل بدهد و همچنین زن نمى تواند مرد را غسل بدهد , ولى زن مى تواند شوهر خود را غسل دهد و شوهر هم مى تواند زن خود را غسل دهد , اگر چه احتیاط مستحب آن است که زن , شوهر خود و شوهر زن خود را در حال اختیار غسل ندهد.
566 – مرد مى تواند دختر بچه اى را که ممیز نیست , غسل دهد و زن هم مى تواند پسر بچه اى را که ممیز نیست غسل دهد.
567 – اگر براى غسل دادن میتى که مرد است مرد پیدا نشود , زنانى که با او نسبت دارند و محرمند , مثل مادر و خواهر و عمه و خاله , یا بواسطه شیر خوردن یا ازدواج با او محرم شده اند , مى توانند او را غسل بدهند.
و نیز اگر براى غسل میت زن , زن دیگرى نباشد , مردهایى که با او نسبت دارند و محرمند یا به واسطه شیرخوردن یا ازدواج با او محرم شده اند , مى توانند او را غسل دهند و در هر دو صورت لازم نیست که غسل دادن از زیر لباس باشد – مگر در عورت – هر چند این کار احوط است .
568 – اگر میت و کسى که او را غسل مى دهد هر دو مرد یا هر دو زن باشند , جایز است که غیر از عورت , جاهاى دیگر میت برهنه باشد , ولى بهتر آن است که از زیر لباس غسل داده شود.
569 – نگاه کردن به عورت میت حرام است , و کسى که او را غسل مى دهد اگر نگاه کند معصیت کرده , ولى غسل باطل نمى شود.
570 – اگر در جایى از بدن میت عین نجس باشد باید پیش از آنکه آنجا را غسل بدهند , آن را برطرف کنند و اولى آن است که تمام بدن میت , پیش از شروع به غسل از جهت نجاستهاى دیگر پاک باشد.
571 – غسل میت مثل غسل جنابت است .
و احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبى ممکن است , میت را غسل ارتماسى ندهند , و در غسل ترتیبى هم لازم است طرف راست را پیش از طرف چپ بشویند , و نیز اگر ممکن است بنابر احتیاط مستحب هر یک از سه قسمت بدن را در آب فرو نبرند , بلکه آب را روى آن بریزند.
572 – کسى را که در حال حیض یا در حال جنابت مرده , لازم نیست غسل حیض یا غسل جنابت بدهند , بلکه همان غسل میت براى او کافى است .
573 – مزد گرفتن براى غسل دادن میت بنابر احتیاط حرام است , و اگر کسى براى گرفتن مزد , میت را غسل دهد به طورى که منافات با قصد قربت داشته باشد آن غسل باطل است ولى مزد گرفتن براى کارهاى مقدماتى غسل حرام نیست .
574 – در غسل میت غسل جبیره اى مشروع نیست و اگر آب پیدا نشود یا استعمال آن مانعى داشته باشد باید عوض غسل , میت را یک تیمم بدهند , و احتیاط مستحب آن است که سه تیمم بدهند و در یکى از این سه تیمم قصد ما فى الذمه نمایند یعنى کسى که تیمم مى دهد نیت کند که این تیمم را براى آنکه به تکلیف عمل شده باشد انجام مى دهم .
575 – کسى که میت را تیمم مى دهد , باید دست خود را بر زمین بزند و به صورت و پشت دستهاى میت بکشد و اگر ممکن باشد , احتیاط واجب آن است که با دست میت هم او را تیمم بدهد.
( ).

احکام کفن میت

576 – میت مسلمان را باید با سه پارچه که آنها را لنگ و پیراهن و سرتاسرى مى گویند کفن نمایند.
577 – لنگ باید بنابر احتیاط از ناف تا زانو , اطراف بدن را بپوشاند.
و بهتر آن است که از سینه تا روى پا برسد , و پیراهن باید بنابر احتیاط از سر شانه تا نصف ساق پا تمام بدن را بپوشاند و بهتر آن است که تا روى پا برسد و سرتاسرى باید به اندازه اى باشد که تمام بدن را بپوشاند , و احتیاط آن است که درازاى او به قدرى باشد که بستن دو سر آن ممکن باشد و پهناى آن به اندازه اى باشد که یک طرف آن روى طرف دیگر بیاید.
578 – مقدارى از لنگ که ناف تا زانو را مى پوشاند و مقدارى از پیراهن که از شانه تا نصف ساق را مى پوشاند , مقدار واجب کفن است و آنچه بیشتر از این مقدار در مساله قبل گفته شد , مقدار مستحب کفن مى باشد .
579 – مقدار واجب کفن که در مساله قبل گفته شد از اصل مال میت برداشته مى شود و ظاهر آن است که مقدار مستحب کفن – در حدود متعارف و معمول – با ملاحظه شان میت را هم مى شود از اصل مال او برداشت اگر چه احتیاط مستحب آن است که بیشتر از مقدار واجب کفن را از سهم وارثى که بالغ نشده بر ندارند.
580 – اگر کسى وصیت کرده باشد که مقدار مستحب کفن را که در دو مساله قبل گفته شد , از ثلث مال او بردارند , یا وصیت کرده باشد ثلث مال را به مصرف خود او برسانند , ولى مصرف آن را معین نکرده باشد , یا فقط مصرف مقدارى از آن را معین کرده باشد , مى توانند مقدار مستحب کفن را از ثلث مال او بردارند.
581 – اگر میت وصیت نکرده باشد که کفن را از ثلث مال او بردارند و بخواهند از اصل مال بردارند , نباید زیادتر از آنچه در مساله ( 579 ) گذشت مثل مستحبات غیر متعارفه که شان میت اقتضاء آن را ندارد از اصل مال بردارند , و همچنین اگر بیشتر از قیمت متعارف براى کفن بپردازند نباید زیادى آن را از اصل مال بردارند , ولى اگر کسانى از ورثه که بالغ هستند اجازه بدهند که از سهم آنان بردارند مقدارى که اجازه داده اند از سهم آنان مى شود برداشت .
582 – کفن زن بر شوهر است , اگر چه زن از خود مال داشته باشد و همچنین اگر زن را به شرحى که در احکام طلاق گفته مى شود , طلاق رجعى بدهند و پیش از تمام شدن عده بمیرد , شوهرش باید کفن او را بدهد و چنانچه شوهر بالغ نباشد یا دیوانه باشد , ولى شوهر باید از مال او کفن زن را بدهد.
583 – کفن میت بر خویشان او واجب نیست , اگر چه از کسانى باشد که مخارج او در حال زندگى بر آنان واجب باشد.
584 – احتیاط آن است که هر یک از سه پارچه کفن به قدرى نازک نباشد که بدن میت از زیر آن پیدا باشد , ولى اگر به طورى باشند که هر سه با هم بدن میت از زیر آنها پیدا نباشد بنابر اقوى کفایت مى کند.
585 – کفن کردن با چیز غصبى اگر چه چیز دیگرى هم پیدا نشود جایز نیست و چنانچه کفن میت غصبى باشد و صاحب آن راضى نباشد باید از تنش بیرون آورند اگر چه او را دفن کرده باشند , مگر در بعضى موارد که مقام گنجایش تفصیل آن را ندارد.
586 – کفن کردن میت با چیز نجس و با پارچه ابریشمى خالص و بنابر احتیاط با پارچه اى که با طلا بافته شده جایز نیست ولى در حال ناچارى اشکال ندارد.
587 – کفن کردن با پوست مردار نجس در حال اختیار جایز نیست بلکه کفن کردن با پوست مردار پاک و همچنین با پارچه اى که از پشم یا موى حیوان حرام گوشت تهیه شده بنابر احتیاط در حال اختیار جایز نیست , ولى اگر کفن از پوست یا از مو و پشم حیوان حلال گوشت باشد اشکال ندارد اگر چه احتیاط مستحب آن است که با این دو هم کفن ننمایند.
588 – اگر کفن میت به نجاست خود او یا به نجاست دیگرى نجس شود چنانچه کفن ضایع نمى شود , باید مقدار نجس را بشویند یا ببرند اگر چه بعد از گذاشتن در قبر باشد , و اگر شستن یا بریدن آن ممکن نیست در صورتى که عوض کردن آن ممکن باشد , باید عوض نمایند.
589 – کسى که براى حج یا عمره احرام بسته اگر بمیرد , باید مثل دیگران کفن شود , و پوشاندن سر و صورتش اشکال ندارد.
590 – مستحب است انسان در حال سلامتى , کفن و سدر و کافور خود را تهیه کند.


الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج به حق زینب کبری سلام الله علیها

حتما ببینید

فتوای امام خامنه ای درباره روزه ماه رمضان در شرایط کرونا

پرسش و پاسخ به شرح زیر است: سؤال: در شرایط کنونی که بیماری کرونا شیوع پیدا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *