خانه » رساله » نماز ( آیت الله سیستانی )

نماز ( آیت الله سیستانی )

احکام نماز آیت الله سیستانی

1/735 – نماز بهترین اعمال دینى است که اگر قبول درگاه خداوند عالم شود , عبادتهاى دیگر هم قبول مى شود و اگر پذیرفته نشود اعمال دیگر هم قبول نمى شود و همان طور که اگر انسان شبانه روزى پنج نوبت در نهر آبى شست و شو کند , و چرک در بدنش نمى ماند , نمازهاى پنجگانه هم انسان را از گناهان پاک مى کند و سزاوار است که انسان نماز را در اول وقت بخواند و کسى که نماز را پست و سبک بشمارد , مانند کسى است که نماز نمى خواند.
پیغمبر اکرم صلى اللّه علیه وآله فرمود : کسى که به نماز اهمیت ندهد و آن را سبک شمارد سزاوار عذاب آخرت است .
روزى حضرت در مسجد تشریف داشتند مردى وارد و مشغول نماز شد , و رکوع و سجودش را کاملا بجا نیاورد , حضرت فرمودند : اگر این مرد در حالى که نمازش این طور است از دنیا برود , به دین من از دنیا نرفته است .
پس انسان باید مواظب باشد که به عجله و شتاب زدگى نماز نخواند , و در حال نماز به یاد خدا و با خضوع و خشوع و وقار باشد , و متوجه باشد که با چه کسى سخن مى گوید و خود را در مقابل عظمت و بزرگى خداوند عالم بسیار پست و ناچیز ببیند.
و اگر انسان در موقع نماز کاملا به این مطلب توجه کند , از خود بى خبر مى شود , چنان که در حال نماز تیر را از پاى مبارک امیر المؤمنین على علیه السلام بیرون کشیدند و آن حضرت متوجه نشدند.
و نیز باید نمازگزار توبه و استغفار نماید , و گناهانى را که مانع قبول شدن نماز است مانند حسد , کبر , غیبت , خوردن حرام , آشامیدن مسکرات , ندادن خمس و زکاه و بلکه هر معصیتى را ترک کند.
و هم چنین سزاوار است کارهایى را که ثواب نماز را کم مى کند بجا نیاورد , مثلا در حال خواب آلودگى و خوددارى از بول به نماز نایستد , و در موقع نماز به آسمان نگاه نکند , و کارهایى را که ثواب نماز را زیاد مى کند بجا آورد , مثلا انگشتر عقیق به دست کند و لباس پاکیزه بپوشد و شانه و مسواک کند , و خود را خوشبو نماید.
( ).

نمازهاى واجب

2/735 – نمازهاى واجب شش است : اول نمازهاى روزانه .

دوم نماز آیات .
سوم نمازمیت .
چهارم نماز طواف واجب خانه کعبه .
پنجم نماز قضاى پدر که بر پسر بزرگتر بنابر احتیاط واجب است .
ششم نمازى که به واسطه اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مى شود و نماز جمعه از نمازهاى روزانه است .
( ).

نمازهاى واجب روزانه

3/735 – نمازهاى واجب روزانه پنج است : ظهر و عصر , هر کدام چهار رکعت , مغرب سه رکعت , عشاء چهار رکعت , صبح , دو رکعت .
736 – در سفر باید نمازهاى چهار رکعتى را با شرایطى که گفته مى شود دو رکعت خواند.
( ).

وقت نماز ظهر و عصر

737 – اگر چوب یا چیزى مانند آن را – که شاخص مى گویند – راست در زمین هموار فرو برند , صبح که خورشید بیرون مى آید , سایه آن به طرف مغرب مى افتد و هر چه آفتاب بالا مى آید این سایه کم مى شود , و در شهرهاى ما در اول ظهر شرعى به آخرین درجه کمى مى رسد , و ظهر که گذشت , سایه آن به طرف مشرق برمى گردد , و هر چه خورشید رو به مغرب مى رود سایه زیادتر مى شود , بنابر این وقتى سایه به آخرین درجه کمى رسید و دو مرتبه رو به زیاد شدن گذاشت معلوم مى شود ظهر شرعى شده است , ولى در بعضى از شهرها مثل مکه مکرمه که گاهى موقع ظهر سایه به کلى از بین مى رود , بعد از آن که سایه دوباره پیدا شد , معلوم مى شود ظهر شده است .
738 – وقت نماز ظهر و عصر بعد از زوال تا غروب آفتاب است ولى چنانچه نماز عصر را عمدا قبل از نماز ظهر بخواند باطل است , مگر این که از آخر وقت بیش از آوردن یک نماز مجال نباشد , که در این فرض اگر کسى تا این موقع نماز ظهر را نخوانده , نماز ظهر او قضا است , و باید نماز عصر را بخواند , و اگر کسى پیش از این وقت اشتباها تمام نماز عصر را پیش از نماز ظهر بخواند نمازش صحیح است , و احتیاط مستحب آن است که آن را نماز ظهر قرار داده و چهار رکعت دیگر به قصد ما فی الذمه بجا آورد.
739 – اگر پیش از خواندن نماز ظهر , سهوا مشغول نماز عصر شود , و در بین نماز بفهمد اشتباه کرده است , باید نیت را به نماز ظهر برگرداند , یعنى نیت کند که آنچه تا حال خوانده ام و آنچه را مشغولم و آنچه بعد مى خوانم همه نماز ظهر باشد , و بعد از آن که نماز را تمام کرد نماز عصر را بخواند.
( ).

نماز جمعه و احکام آن آیت الله سیستانی

740 – نماز جمعه مانند نماز صبح دو رکعت است .

امتیازش از نماز صبح این است که دو خطبه در پیش دارد , و نماز جمعه واجب تخییرى است , به این معنى که مکلف در روز جمعه مخیر است که نماز جمعه را بخواند در صورتى که شرایطش موجود باشد , یا نماز ظهر بجا آورد , پس اگر نماز جمعه را بجا آورد کفایت از ظهر مى کند.
و واجب شدن نماز جمعه چند شرط دارد : اول داخل شدن وقت , و آن عبارت از زوال آفتاب است , و وقتش اول عرفى زوال است پس هرگاه از این وقت نماز جمعه را تاخیر انداخت , وقتش خارج شده و نماز ظهر را باید بجا آورد.
دوم شماره افراد : و آن پنج نفر است با امام , و هرگاه پنج نفر از مسلمانان جمع نشوند نماز جمعه واجب نمى شود.
سوم بودن امام جامع شرایط امامت , از عدالت و غیر آن از چیزهایى که در امام جماعت معتبر است , هم چنان که در بحث نماز جماعت خواهد آمد و بدون او نماز جمعه واجب نمى شود.
و صحیح بودن نماز جمعه چند شرط دارد : اول جماعت بودن , پس فرادا صحیح نیست , و هر گاه ماموم قبل از رکوع رکعت دوم نماز جمعه به امام برسد مجزى خواهد بود.
و یک رکعت دیگر به او اضافه مى کند , و اگر در رکوع امام را درک کند مجزى بودنش مشکل است , و احتیاط ترک نشود.
دوم خواندن دو خطبه پیش از نماز , که در خطبه اول حمد و ثناى الهى را گفته و وصیت به تقوى و پرهیزکارى شود و یک سوره کوتاه از قرآن بخواند , سپس نشسته و برخیزد , و باز هم حمد و ثناى الهى را بجا آورده و بر پیغمبر اکرم و ائمه مسلمین صلوات فرستاده و احتیاط مستحب آن است که براى مؤمنین و مؤمنات استغفار ( طلب آمرزش ) کند.
و لازم است خطبه پیش از نماز باشد , پس اگر نماز را پیش از دو خطبه شروع کرد صحیح نخواهد بود و خواندن خطبه پیش از زوال آفتاب اشکال دارد.
و لازم است کسى که خطبه را مى خواند هنگام خطبه ایستاده باشد.
پس هر گاه خطبه را نشسته بخواند صحیح نخواهد بود و فاصله انداختن بین دو خطبه به نشستن لازم و واجب است , و لازم است نشستن مختصر و خفیف باشد , و لازم است امام جماعت و خطیب ( کسى که خطبه مى خواند ) یک نفر باشد , و اقوى این است که در خطبه طهارت شرط نیست , اگر چه اشتراط احوط است .
و در حمد و ثناى الهى و صلوات بر پیغمبر اکرم و ائمه مسلمین بنابر احتیاط عربیت ( زبان عربى ) معتبر است و در مازاد بر آن معتبر نیست بلکه اگر بیشتر حاضرین زبان عربى را ندانند احتیاط لازم آن است که خصوص وصیت به تقوى به زبان حاضرین باشد.
سوم آن که مسافت بین دو نماز جمعه کمتر از یک فرسخ نباشد , پس هر گاه نماز جمعه دیگرى در مسافت کمتر از یک فرسخ بر پا شود , و مقارن هم بودند هر دو باطل مى شوند , و اگر یکى سبقت بر دیگرى داشت هر چند به تکبیره الاحرام باشد صحیح و دومى باطل خواهد بود ولى هر گاه پس از برگزارى نماز جمعه کشف شد که نماز جمعه دیگرى بر او سابق یا مقارنش در مسافت کمتر از یک فرسخ بر پا شده بوده بجا آوردن نماز ظهر واجب نخواهد بود , و فرقى نیست بین این که این کشف در وقت یا در خارج وقت باشد و بر پا نمودن نماز جمعه در صورتى مانع از نماز جمعه دیگر در مسافت مزبور مى شود که خود صحیح و جامع شرایط باشد , والا در مانع بودنش اشکال است , و اقرب مانع نبودن است .
741 – هر گاه نماز جمعه اى که داراى شرایط است بر پا شود اگر بر پا کننده اش امام علیه السلام یا نماینده او باشد حضورش واجب است و در غیر این صورت حضورش واجب نیست و در وجوب حضور در صورت اول چند چیز معتبر است : اول آن که مکلف مرد باشد , و حضور جمعه بر زنان واجب نیست .
دوم آزادى , پس حضور در نماز جمعه بر بندگان ( برده ) واجب نیست .
سوم حاضر بودن , پس بر مسافر واجب نیست .
و در مسافر فرقى نیست که تکلیف او در نماز قصر باشد یا تمام , مثل مسافرى که قصد اقامه نموده باشد.
چهارم سلامت از بیمارى و کورى , پس بر بیمار و کور واجب نیست .
پنجم پیر نبودن , پس بر پیرمردان واجب نیست .
ششم آن که بین جاى شخص و جایى که نماز جمعه بر پا مى شود بیش از دو فرسخ فاصله نباشد و بر کسى که سر دو فرسخى است حضور واجب است و هم چنین بر کسى که حضور جمعه بر او سخت و دشوار باشد به جهت باران یا سرماى شدید و مانند اینها حضور واجب نیست .
742 – چند حکم که به نماز جمعه راجع است از این قرار است .
اول کسى که نماز جمعه از او ساقط شده و حضورش واجب نباشد , جایز است در اول وقت مبادرت به نماز ظهر نماید.
دوم حرف زدن هنگامى که امام مشغول خطبه خواندن است مکروه است مگر آن که مانع از گوش دادن خطبه باشد که در این صورت بنابر احتیاط جایز نیست , و فرقى بین عدد معتبر در اصل وجوب نماز جمعه و بین بیشتر از آن نیست .
سوم گوش دادن به دو خطبه بنابر احتیاط واجب است ولى کسانى که معناى خطبه را نمى فهمند گوش دادن بر آنها واجب نیست .
چهارم اذان دوم روز جمعه بدعت است , و این همان اذانى است که در عرف اذان سوم نامیده مى شود.
پنجم وقت خطبه امام , ظاهر این است که حضور واجب نباشد.
ششم خرید و فروش هنگامى که براى نماز جمعه نداء مى شود حرام است در صورتى که منافى نماز باشد , و الا حرام نخواهد بود , و اظهر این است که در صورت حرمت نیز معامله باطل نیست .
هفتم کسى که حضور جمعه بر او واجب بود , و ترک نمود و نماز ظهر را بجا آورد اظهر این است که نمازش صحیح باشد.
( ).

وقت نماز مغرب و عشا

743 – احتیاط واجب آن است که قبل از این که سرخى طرف مشرق – که بعد از غروب آفتاب پیدا مى شود – از بالاى سر انسان بگذرد انسان نماز مغرب را بجا نیاورد.
744 – وقت نماز مغرب و عشا براى شخص مختار تا نیمه شب امتداد دارد , و اما براى شخص مضطر – که یا از روى فراموشى یا به سبب خواب یا حیض و مانند اینها نماز را پیش از نیمه شب نخوانده – وقت نماز مغرب و عشا تا طلوع فجر ادامه دارد , ولى در هر صورت در حال التفات ترتیب بین آن دو معتبر است , یعنى نماز عشا در صورتى که با التفات , قبل از نماز مغرب خوانده شود باطل است مگر این که از وقت بیش از مقدار اداء نماز عشا نمانده باشد , که در این صورت لازم است نماز عشا را قبل از نماز مغرب بخواند.
745 – اگر کسى اشتباها نماز عشا را پیش از نماز مغرب بخواند , و بعد از نماز ملتفت شود , نمازش صحیح است , و باید نماز مغرب را بعد از آن بجا آورد.
746 – اگر پیش از خواندن نماز مغرب , سهوا مشغول نماز عشا شود , و در بین نماز بفهمد که اشتباه کرده , چنانچه به رکوع رکعت چهارم نرفته است , باید نیت را به نماز مغرب برگرداند , و نماز را تمام کند و بعد نماز عشا را بخواند , و اگر به رکوع رکعت چهارم رفته است مى تواند نماز عشا را تمام کرده و بعد نماز مغرب را بجا آورد.
747 – آخر وقت نماز عشا براى شخص مختار – همچنان که گذشت – نصف شب است .
و شب از اول غروب است تا طلوع فجر.
748 – اگر از روى اختیار نماز مغرب یا عشا را تا نصف شب نخواند بنابر احتیاط واجب باید تا قبل از اذان صبح بدون این که نیت ادا و قضا کند آن نماز را بجا آورد.
( ).

وقت نماز صبح

749 – نزدیک اذان صبح از طرف مشرق , سفیده اى رو به بالا حرکت مى کند که آن را فجر اول گویند , موقعى که آن سفیده پهن شد , فجر دوم و اول وقت نماز صبح است و آخر وقت نماز صبح موقعى است که آفتاب بیرون مى آید.
( ).

احکام وقت نماز آیت الله سیستانی

750 – موقعى انسان مى تواند مشغول نماز شود , که یقین کند وقت داخل شده است , یا دو مرد عادل به داخل شدن وقت خبر دهند , بلکه به اذان و به خبر شخصى که وقت شناس باشد چنانچه موجب اطمینان شود نیز مى توان اکتفا نمود.
751 – اگر به واسطه مانع شخصى مانند نابینایى یا در زندان بودن نتواند در اول وقت نماز به داخل شدن وقت یقین کند باید نماز را تاخیر بیندازد تا یقین یا اطمینان کند که وقت داخل شده است , و هم چنین است بنابر احتیاط لازم اگر مانع از یقین به داخل شدن وقت از موانع عامه باشد مثل ابر و غبار و مانند اینها .
752 – اگر به یکى از راههاى گذشته براى انسان ثابت شود که وقت نماز شده و مشغول نماز شود , و در بین نماز بفهمد که هنوز وقت داخل نشده نماز او باطل است , و هم چنین است اگر بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را پیش از وقت خوانده , ولى اگر در بین نماز بفهمد وقت داخل شده یا بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده بود نماز او صحیح است .
753 – اگر انسان ملتفت نباشد که باید با یقین به داخل شدن وقت , مشغول نماز شود , چنانچه بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده , نماز او صحیح است , و اگر بفهمد نماز را پیش از وقت خوانده یا نفهمد که در وقت خوانده یا پیش از وقت , نمازش باطل است , بلکه اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده است , باید دوباره آن نماز را بخواند.
754 – اگر یقین کند وقت داخل شده و مشغول نماز شود , و در بین نماز شک کند که وقت داخل شده یا نه , نماز او باطل است .
ولى اگر در بین نماز یقین داشته باشد که وقت داخل شده , و شک کند که آنچه از نماز خوانده در وقت بوده یا نه نمازش صحیح است .
755 – اگر وقت نماز به قدرى تنگ است , که به واسطه بجا آورد بعضى از کارهاى مستحب نماز , مقدارى از آن بعد از وقت خوانده مى شود باید آن مستحب را بجا نیاورد , مثلا اگر به واسطه خواندن قنوت مقدارى از نماز بعد از وقت خواند مى شود , باید قنوت را نخواند.
756 – کسى که به اندازه خواندن یک رکعت نماز وقت دارد , باید نماز را به نیت ادابخواند , ولى نباید عمدا نماز را تا این وقت تاخیر بیندازد.
757 – کسى که مسافر نیست , اگر تا غروب آفتاب به اندازه خواندن پنج رکعت نماز وقت دارد , باید نماز ظهر و عصر هر دو را بخواند , و اگر کمتر وقت دارد باید فقط نماز عصر را بخواند , و بعدا نماز ظهر را قضا کند , و هم چنین اگر تا نصف شب به اندازه خواندن پنج رکعت وقت دارد , باید نماز مغرب و عشا را بخواند , و اگر کمتر وقت دارد باید فقط عشا را بخواند و بعدا مغرب را بجا آورد بدون آن که نیت اداء و قضا کند.
758 – کسى که مسافر است اگر تا غروب آفتاب به اندازه خواندن سه رکعت نماز وقت دارد , باید نماز ظهر و عصر را بخواند , و اگر کمتر وقت دارد , باید فقط عصر را بخواند , و بعدا نماز ظهر را قضا کند , و اگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار رکعت نماز وقت دارد , باید نماز مغرب و عشا را بخواند و اگر به مقدار سه رکعت نماز وقت دارد باید اول نماز عشا را بخواند و بعد مغرب را بجا آورد تا یک رکعت از نماز مغرب را در وقت انجام داده باشد , و اگر کمتر از سه رکعت نماز وقت دارد باید اول عشا را بخواند و بعدا مغرب را بدون این که نیت ادا و قضا کند بجا آورد و چنانچه بعد از خواندن عشا معلوم شود که از وقت به مقدار یک رکعت یا بیشتر به نصف شب مانده است , باید فورا نماز مغرب را به نیت ادا بجا آورد.
759 – مستحب است انسان نماز را در اول وقت آن بخواند و راجع به آن خیلى سفارش شده است و هر چه به اول وقت نزدیک تر باشد بهتر است مگر آن که تاخیر آن از جهتى بهتر باشد , مثلا صبر کند که نماز را به جماعت بخواند.
760 – هر گاه انسان عذرى دارد که اگر بخواهد در اول وقت نماز بخواند , ناچار است با تیمم نماز بخواند , چنانچه بداند عذر او تا آخر وقت باقى است یا مایوس از برطرف شدن آن باشد مى تواند در اول وقت تیمم کند و نماز بخواند , ولى اگر مایوس نباشد باید صبر کند تا عذرش برطرف شود و چنانچه عذر او برطرف نشد , در آخر وقت نماز بخواند , و لازم نیست به قدرى صبر کند که فقط بتواند کارهاى واجب نماز را انجام دهد , بلکه اگر براى مستحبات نماز نیز مانند اذان و اقامه و قنوت اگر وقت دارد مى تواند تیمم کند , و نماز را با آن مستحبات بجا آورد.
و در عذرهاى دیگر غیر از موارد تیمم اگر چه مایوس نباشد که عذر او برطرف شود جایز است اول وقت نماز بخواند , ولى چنانچه در اثنا وقت عذرش برطرف گردد لازم است اعاده نماید.
761 – کسى که مسائل نماز و شکیات و سهویات را نمى داند و احتمال مى دهد که یکى از اینها در نماز پیش آید , و به واسطه یاد نگرفتن مخالفت حکم الزامى نماید باید براى یاد گرفتن اینها نماز را از اول وقت تاخیر بیندازد , ولى اگر به امید آن که بر وجه صحیح نماز را انجام دهد در اول وقت مشغول نماز شود , پس اگر در نماز مساله اى که حکم آن را نمى داند پیش نیاید , نماز او صحیح است , و اگر مساله اى که حکم آن را نمى داند پیش آید , جایز است به یکى از دو طرفى که احتمال مى دهد عمل نماید و نماز را تمام کند.
ولى بعد از نماز باید مساله را بپرسد که اگر نمازش باطل بوده , دوباره بخواند , و اگر صحیح بوده اعاده لازم نیست .
762 – اگر وقت نماز وسعت دارد و طلب کار هم طلب خود را مطالبه مى کند , در صورتى که ممکن است , باید اول قرض خود را بدهد , بعد نماز بخواند , و هم چنین است اگر کار واجب دیگرى که باید فورا آن را بجا آورد پیش آمد کند.
مثلا ببیند مسجد نجس است باید اول مسجد را تطهیر کند , بعد نماز بخواند , و چنانچه در هر دو صورت اول نماز بخواند معصیت کرده , ولى نماز او صحیح است .
( ).

نمازهایى که باید به ترتیب خوانده شود

763 – انسان باید نماز عصر را بعد از نماز ظهر , و نماز عشا را بعد از نماز مغرب بخواند , و اگر عمدا نماز عصر را پیش از نماز ظهر , و نماز عشا را پیش نماز مغرب بخواند باطل است .
764 – اگر به نیت نماز ظهر مشغول نماز شود , و در بین نماز یادش بیاید که نماز ظهر را خوانده است , نمى تواند نیت را به نماز عصر برگرداند , بلکه باید نماز را بشکند و نماز عصر را بخواند , و همین طور است در نماز مغرب و عشا.
765 – اگر در بین نماز عصر یقین کند که نماز ظهر را نخوانده است و نیت را به نماز ظهر برگرداند , چنانچه یادش بیاید که نماز ظهر را خوانده بوده مى تواند نیت را به نماز عصر برگرداند و نماز را تمام کند در صورتى که بعضى از اجزا نماز را به نیت ظهر نیاورده باشد یا آن که اگر آورده است به نیت عصر تدارک کند , ولى اگر آن جز رکعت باشد نماز او در هر صورت باطل است , و هم چنین اگر رکوع یا دو سجده از یک رکعت باشد نماز بنابر احتیاط لازم باطل است .
766 – اگر در بین نماز عصر شک کند که نماز ظهر را خوانده یا نه باید نماز را به نیت عصر تمام کند و بعدا نماز ظهر را بجا آورد ولى اگر وقت به قدرى کم است که بعد از تمام شدن نماز آفتاب غروب مى کند و براى یک رکعت نماز هم وقت باقى نمانده , لازم نیست که نماز ظهر را قضا کند.
767 – اگر در نماز عشا شک کند که نماز مغرب را خوانده یا نه باید به نیت عشا نماز را تمام کند و بعد نماز مغرب را بجا آورد ولى اگر وقت به قدرى کم است که بعد از تمام شدن نماز نصف شب مى شود و به مقدار یک رکعت نماز هم وقت باقى نمانده لازم نیست که نماز مغرب را قضا کند.
768 – اگر در نماز عشا بعد از رسیدن به رکوع رکعت چهارم شک کند که نماز مغرب را خوانده یا نه باید نماز را تمام کند , و بعدا چنانچه وقت براى نماز مغرب باقى باشد نماز مغرب را نیز بخواند.
769 – اگر انسان نمازى را که خوانده احتیاطا دوباره بخواند و در بین نماز یادش بیاید نمازى را که باید پیش از آن بخواند نخوانده است , نمى تواند نیت را به آن نماز برگرداند , مثلا موقعى که نماز عصر را احتیاطا مى خواند , اگر یادش بیاید نماز ظهر را نخوانده است , نمى تواند نیت را به نماز ظهر برگرداند.
770 – برگرداندن نیت از قضا به نماز ادا , و از نماز مستحب به نماز واجب جایز نیست .
771 – اگر وقت نماز ادا وسعت داشته باشد , انسان مى تواند در بین نماز – چنانچه یادش بیاید که نماز قضا بر ذمه دارد – نیت را به نماز قضا برگرداند , ولى باید برگرداندن نیت به نماز قضا ممکن باشد مثلا اگر مشغول نماز ظهر است , در صورتى مى تواند نیت را به قضاى صبح برگرداند که داخل رکوع رکعت سوم نشده باشد.
( ).

نمازهاى مستحب

772 – نمازهاى مستحبى زیاد است و آنها را نافله گویند , و بین نمازهاى مستحبى به خواندن نافله هاى شبانه روزى بیشتر سفارش شده , و آنها در غیر روز جمعه سى و چهار رکعتند , که هشت رکعت آن نافله ظهر و هشت رکعت نافله عصر , و چهار رکعت نافله مغرب , و دو رکعت نافله عشا , و یازده رکعت نافله شب , و دو رکعت نافله صبح مى باشد.
و چون دو رکعت نافله عشا را بنابر احتیاط واجب باید نشسته بخواند , یک رکعت حساب مى شود.
ولى در روز جمعه بر شانزده رکعت نافله ظهر و عصر , چهار رکعت اضافه مى شود و بهتر آن است که تمام بیست رکعت را پیش از زوال بجا آورد.
773 – از یازده رکعت نافله شب , هشت رکعت آن باید به نیت نافله شب , و دو رکعت آن به نیت نماز شفع , و یک رکعت آن به نیت نماز وتر خوانده شود.
و دستور کامل نافله شب در کتابهاى دعا گفته شده است .
774 – نمازهاى نافله را مى شود نشسته خواند ولى جمعى از فقها گفته اند که در این صورت بهتر است دو رکعت نماز نافله نشسته را یک رکعت حساب کند , مثلا کسى که مى خواهد نافله ظهر را که هشت رکعت است نشسته بخواند , بهتر است شانزده رکعت بخواند , و اگر مى خواهد نماز وتر را نشسته بخواند , دو نماز یک رکعتى نشسته بخواند , ولى بهتر بودن این کار معلوم نیست و لکن چنانچه رجاء انجام داده شود اشکال ندارد.
775 – نافله ظهر و عصر را در سفر نباید خواند , و نافله عشا چنانچه به قصد رجا خوانده شود مانعى ندارد.
( ).

وقت نافله هاى یومیه

776 – نافله نماز ظهر پیش از نماز ظهر خوانده مى شود , و وقت آن از اول ظهر است , و تا موقعى که ممکن باشد آن را پیش از نماز ظهر خواند وقت آن ادامه دارد , ولى اگر شخص نافله ظهر را تا موقعى که آن مقدار از سایه شاخص که بعد از ظهر پیدا مى شود به اندازه دو هفتم آن شود – یعنى اگر درازاى شاخص هفت وجب باشد مقدار سایه به دو وجب برسد – تاخیر بیندازد بهتر است که در این موقع نماز ظهر را بخواند.
777 – نافله عصر پیش از نماز عصر خوانده مى شود و وقت آن تا موقعى که ممکن باشد آن را پیش از نماز عصر خواند ادامه دارد ولى چنانچه شخص نافله عصر را تا موقعى که سایه شاخص به چهار هفتم آن برسد تاخیر بیندازد بهتر است که در این موقع نماز عصر را بخواند , و چنانچه بخواهد نافله ظهر یا نافله عصر را بعد از وقت آنها بخواند مى تواند نافله ظهر را بعد از نماز ظهر و نافله عصر را بعد از نماز عصر بخواند و بنابر احتیاط نیت ادا و قضا نکند.
778 – وقت نافله مغرب بعد از تمام شدن نماز مغرب است و تا وقتى که ممکن باشد آن را پس از نماز مغرب در وقت بجا آورد , ولى اگر شخص نافله مغرب را تا وقتى که سرخى طرف مغرب – که بعد از غروب کردن آفتاب در آسمان پیدا مى شود – از بین برود تاخیر بیندازد بهتر است در آن موقع نماز عشا را بخواند.
779 – وقت نافله عشا بعد از تمام شدن نماز عشا تا نصف شب است , و بهتر است بعد از نماز عشا بلا فاصله خوانده شود.
780 – نافله صبح پیش از نماز صبح خوانده مى شود , و وقت آن بعد از گذشتن از وقت نماز شب به مقدار انجام آن مى باشد و تا وقتى که ممکن است آن را پیش از نماز صبح بجا آورد وقت آن ادامه دارد ولى اگر شخص نافله صبح را تا وقتى که سرخى طرف مشرق پیدا شود تاخیر بیندازد بهتر است که در این موقع نماز صبح را بخواند.
781 – اول وقت نافله شب بنابر مشهور نصف شب است و تا اذان صبح وقتش ادامه دارد , و بهتر آن است که نزدیک اذان صبح خوانده شود.
782 – مسافر و کسى که براى او سخت است نافله شب را بعد از نصف شب بخواند مى تواند آن را در اول شب بجا آورد.
( ).

نماز غفیله

783 – نماز غفیله یکى از نمازهاى مستحبى است که بین نماز مغرب و عشا خوانده مى شود.
و در رکعت اول آن , بعد از حمد باید به جاى سوره این آیه را بخوانند : وذا النون اذ ذهب مغاضبا فظن ان لن نقدر علیه فنادى فى الظلمات ان لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین فاستجبنا له ونجیناه من الغم وکذلک ننجى المؤمنین و در رکعت دوم بعد از حمد به جاى سوره این آیه را بخوانند : وعنده مفاتح الغیب لا یعلمها الا هو ویعلم ما فی البر والبحر وما تسقط من ورقه الا یعلمها ولا حبه فی ظلمات الارض ولا رطب ولا یابس الا فی کتاب مبین و در قنوت آن بگویند : اللهم انی اسالک بمفاتح الغیب التی لا یعلمها الا انت ان تصلی على محمد وآل محمد وان تفعل بی کذا وکذا و به جاى کلمه کذا وکذا حاجتهاى خود را بگویند و بعد بگویند : اللهم انت ولی نعمتی والقادر على طلبتی تعلم حاجتی فاسالک بحق محمد وآل محمد علیه وعلیهم السلام لما قضیتها لی .
( ).

احکام قبله آیت الله سیستانی

784 – جاى خانه کعبه که در مکه معظمه مى باشد قبله است , و باید رو به روى آن نماز خواند , ولى کسى که دور است , اگر طورى بایستد که بگویند رو به قبله نماز مى خواند کافى است .
و هم چنین است کارهاى دیگرى – مانند سر بریدن حیوانات که باید رو به قبله انجام گیرد.
785 – کسى که نماز واجب را ایستاده مى خواند , باید سینه و شکم او رو به قبله باشد بلکه صورت او نیز نباید زیاد از قبله منحرف باشد , و احتیاط مستحب آن است که انگشتان پاى او هم رو به قبله باشد.
786 – کسى که باید نشسته نماز بخواند , باید در موقع نماز سینه و شکم او رو به قبله باشد بلکه صورت او هم نباید زیاد از قبله منحرف باشد.
787 – کسى که نمى تواند نشسته نماز بخواند , باید در حال نماز به پهلوى راست طورى بخوابد که جلوى بدن او رو به قبله باشد , و اگر ممکن نیست باید به پهلوى چپ طورى بخوابد که جلوى بدن او رو به قبله باشد و تا وقتى که ممکن است که به پهلوى راست بخوابد نباید بنابر احتیاط لازم به پهلوى چپ بخوابد و اگر این دو ممکن نباشد باید به پشت بخوابد به طورى که کف پاهاى او رو به قبله باشد.
788 – نماز احتیاط و سجده و تشهد فراموش شده را باید رو به قبله بجا آورد و بنابر احتیاط استحبابى سجده سهو را نیز رو به قبله بجا آورد.
789 – نماز مستحبى را مى شود در حال راه رفتن و سوارى خواند و اگر انسان در این دو حال نماز مستحبى بخواند , لازم نیست رو به قبله باشد.
790 – کسى که مى خواهد نماز بخواند , باید براى پیدا کردن قبله کوشش نماید , تا یقین یا چیزى که در حکم یقین است ( مثل شهادت دو عادل ) پیدا کند که قبله کدام طرف است , و اگر بتواند , باید به گمانى که از محراب مسجد مسلمانان یا قبرهاى مؤمنین یا از راههاى دیگر پیدا مى شود عمل نماید , حتى اگر از گفته فاسق یا کافرى که به واسطه قواعد علمى قبله را مى شناسد گمان به قبله پیدا کند کافى است .
791 – کسى که گمان به قبله دارد , اگر بتواند گمان قوى ترى پیدا کند نمى تواند به گمان خود عمل نماید.
مثلا اگر میهمان از گفته صاحب خانه گمان به قبله پیدا کند , ولى بتواند از راه دیگر گمان قوى ترى پیدا کند , نباید به حرف او عمل نماید.
792 – اگر براى پیدا کردن قبله وسیله اى ندارد , یا با این که کوشش کرده , گمانش به طرفى نمى رود , نماز خواندن به یک طرف کافى است , و احتیاط مستحب آن است که چنانچه وقت نماز وسعت دارد چهار نماز به چهار طرف بخواند.
793 – اگر یقین یا گمان کند که قبله در یکى از دو طرف است باید به هر دو طرف نماز بخواند.
794 – کسى که بخواهد به چند طرف نماز بخواند , اگر بخواهد دو نماز بخواند که مثل نماز ظهر و عصر باید یکى بعد از دیگرى خوانده شود , احتیاط مستحب آن است که نماز اول را به آن چند طرف بخواند بعد نماز دوم را شروع کند.
795 – کسى که یقین به قبله ندارد , اگر بخواهد غیر از نماز کارى کند که باید رو به قبله انجام داد , مثلا بخواهد سر حیوانى را ببرد , باید به گمان عمل نماید , و اگر گمان ممکن نیست به هر طرف که انجام دهد صحیح است .
( ).

پوشانیدن بدن در نماز

796 – مرد باید در حال نماز اگر چه کسى او را نمى بیند عورتین خود را بپوشاند و بهتر آن است که از ناف تا زانو را هم بپوشاند.
797 – زن باید در موقع نماز , تمام بدن حتى سر و موى خود را بپوشاند , و احتیاط مستحب آن است که کف پاها را هم بپوشاند.
ولى پوشاندن صورت به مقدارى که در وضو شسته مى شود و دستها تا مچ و روى پاها تا مچ پا لازم نیست .
اما براى آن که یقین کند که مقدار واجب را پوشانده است , باید مقدارى از اطراف صورت و قدرى پایین تر از مچ ها را هم بپوشاند.
798 – موقعى که انسان قضاى سجده فراموش شده یا تشهد فراموش شده را به جا مى آورد باید خود را مثل موقع نماز بپوشاند.
و احتیاط مستحب آن است که در موقع به جا آوردن سجده سهو نیز خود را بپوشاند.
799 – اگر انسان عمدا یا از روى ندانستن مساله , از روى تقصیر در نماز عورتش را نپوشاند نمازش باطل است .
800 – اگر شخصى در بین نماز بفهمد که عورت او پیدا است .
باید او را بپوشاند و لازم نیست که نماز را اعاده نماید , ولى احتیاط آن است که در حالى که فهمیده که عورت او پیدا است چیزى از اجزا نماز را به جا نیاورد , و اگر 801 – اگر لباس در حال ایستادن عورت را مى پوشاند , ولى ممکن است در حال بعد از نماز بفهمد که در نماز عورت او پیدا بوده نمازش صحیح است .
دیگر , مثلا در حال رکوع و سجود نپوشاند , چنانچه موقعى که عورت او پیدا مى شود , به وسیله اى آن را بپوشاند , نماز او صحیح است , ولى احتیاط مستحب آن است که با آن لباس نماز نخواند.
802 – انسان مى تواند در نماز خود را به علف و برگ درختان بپوشاند ولى احتیاط مستحب آن است وقتى خود را به اینها بپوشاند که چیز دیگرى نداشته باشد.
803 – انسان در حال ناچارى که چیزى براى پوشانیدن عورت خود ندارد مى تواند براى نمایان نبودن پوست عورت گل و مانند آن را به او بزند.
804 – اگر چیزى ندارد که در نماز خود را با آن بپوشاند , چنانچه مایوس از پیدا کردن آن نباشد بهتر آن است که نماز خود را تاخیر بیندازد و اگر چیزى پیدا نکرد در آخر وقت مطابق وظیفه اش نماز بخواند ولى اگر نماز را در اول وقت خواند و عذرش تا آخر وقت ادامه پیدا نکرد احتیاط واجب آن است که نماز را اعاده کند.
805 – کسى که مى خواهد نماز بخواند , اگر براى پوشاندن خود حتى برگ درخت و علف و گل و لجن نداشته باشد و مایوس باشد که تا آخر وقت چیزى پیدا کند که خود را با آن بپوشاند , در صورتى که اطمینان دارد که ناظر محترم او را نمى بیند ایستاده و با رکوع و سجود اختیارى نماز بخواند و چنانچه احتمال دهد که ناظر محترم او را مى بیند باید به طورى نماز بخواند که عورت او نمایان نباشد مثل این که نشسته نماز بخواند یا آن که رکوع یا سجود اختیارى را ترک کرده با اشاره رکوع و سجود به جا آورد , و احتیاط لازم آن است که شخص عارى در حال نماز عورت خود را با بعضى از اعضاى بدن خود بپوشاند مثل دو ران در حال نشستن و دو دست در حال ایستاده .


الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج به حق زینب کبری سلام الله علیها

حتما ببینید

فتوای امام خامنه ای درباره روزه ماه رمضان در شرایط کرونا

پرسش و پاسخ به شرح زیر است: سؤال: در شرایط کنونی که بیماری کرونا شیوع پیدا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *