خانه » رساله » احکام حنوط ( آیت الله سیستانی )

احکام حنوط ( آیت الله سیستانی )

591 – بعد از غسل واجب است میت را حنوط کنند , یعنى به پیشانى و کف دستها و سر زانوها و سر دو انگشت بزرگ پاهاى او کافور بزنند به طورى که مقدارى از کافور در آنها باقى بماند هر چند به غیر مالیدن باشد , و مستحب است به سر بینى میت هم کافور بزنند و باید کافور , ساییده و تازه باشد و اگر به واسطه کهنه بودن عطر او از بین رفته باشد کافى نیست .
592 – احتیاط مستحب آن است که اول کافور را به پیشانى میت بمالند ولى در جاهاى دیگر ترتیب معتبر نیست .
593 – بهتر آن است که میت را پیش از کفن کردن , حنوط نمایند اگر چه در بین کفن کردن و بعد از آن هم حنوط نمایند مانعى ندارد.
594 – کسى که براى حج یا عمره احرام بسته است , اگر بمیرد حنوط کردن او جایز نیست , مگر در دو صورتى که در مساله 559 گذشت .
595 – زنى که شوهر او مرده و هنوز عده اش تمام نشده , اگر چه حرام است خود را خوشبو کند , ولى چنانچه بمیرد حنوط او واجب است .
596 – احتیاط مستحب آن است که میت را با مشک و عنبر و عود و عطرهاى دیگر خوشبو نکنند و نیز اینها را به کافور مخلوط ننمایند.
597 – مستحب است قدرى تربت حضرت سید الشهداء علیه السلام را با کافور مخلوط کنند , ولى باید از آن کافور به جاهایى که بى احترامى مى شود نرسانند و نیز باید تربت به قدرى زیاد نباشد که وقتى با کافور مخلوط شد آن را کافور نگویند.
598 – اگر کافور پیدا نشود , یا فقط به اندازه غسل باشد , حنوط لازم نیست و چنانچه از غسل زیاد بیاید ولى به همه هفت عضو نرسد , بنابر احتیاط مستحب باید اول پیشانى و اگر زیاد آمد به جاهاى دیگر بمالند.
599 – مستحب است دو چوب تر و تازه در قبر همراه میت بگذارند.
( احکام نماز میت ).

احکام نماز میت

600 – نماز خواندن بر میت مسلمان یا بچه اى که محکوم به اسلام و شش سال او تمام شده باشد واجب است .
601 – نماز خواندن بر بچه اى که شش سال او تمام نشده ولى نماز را مى شناسد بنابر احتیاط لازم است , و اگر نمى شناسد خواندن نماز بر او رجاء مانعى ندارد و اما نماز خواندن بر بچه اى که مرده به دنیا آمده مستحب نیست .
602 – نماز میت باید بعد از غسل و حنوط و کفن کردن او خوانده شود , و اگر پیش از اینها , یا در بین اینها بخوانند , اگر چه از روى فراموشى یا نداستن مساله باشد کافى نیست .
603 – کسى که مى خواهد نماز میت بخواند , لازم نیست با وضو یا غسل یا تیمم باشد و بدن و لباسش پاک باشد , و اگر لباس او غصبى هم باشد اشکال ندارد , اگر چه بهتر آن است که رعایت کند تمام چیزهایى را که در نمازهاى دیگر لازم است .
604 – کسى که بر میت نماز مى خواند باید رو به قبله باشد و نیز واجب است میت را مقابل او به پشت بخواباند , به طورى که سر او به طرف راست نمازگزار و پاى او به طرف چپ نمازگزار باشد.
605 – بنابر احتیاط مستحب مکان نمازگزار باید غصبى نباشد , و نیز باید از جاى میت پست تر یا بلندتر نباشد , ولى پستى و بلندى مختصر اشکال ندارد.
606 – نمازگزار باید از میت دور نباشد , ولى کسى که نماز میت را به جماعت مى خواند , اگر از میت دور باشد , چنانچه صفها به یکدیگر متصل باشند اشکال ندارد.
607 – نمازگزار باید مقابل میت بایستد , ولى اگر نماز به جماعت خوانده شود و صف جماعت از دو طرف میت بگذرد , نماز کسانى که مقابل میت نیستند اشکال ندارد.
608 – بین میت و نمازگزار بنابر احتیاط باید پرده و یا دیوار و یا چیزى مانند اینها نباشد ولى اگر میت در تابوت و مانند آن باشد اشکال ندارد.
609 – در وقت خواندن نماز باید عورت میت پوشیده باشد , و اگر کفن کردن او ممکن نیست , باید عورتش را اگر چه با تخته و آجر و مانند اینها باشد بپوشانند.
610 – نماز میت را باید ایستاده و با قصد قربت بخواند , و در موقع نیت میت را معین کند , مثلا نیت کند نماز مى خوانم بر این میت قربه الى اللّه .
611 – اگر کسى نباشد که بتواند نماز میت را ایستاده بخواند مى شود نشسته بر او نماز خواند.
612 – اگر میت وصیت کرده باشد که شخص معینى بر او نماز بخواند , احتیاط مستحب آن است که آن شخص از ولى میت اجازه بگیرد.
613 – مکروه است بر میت چند مرتبه نماز بخوانند , ولى اگر میت اهل علم و تقوى باشد مکروه نیست .
614 – اگر میت را عمدا یا از روى فراموشى یا به جهت عذرى بدون نماز دفن کنند , یا بعد از دفن معلوم شود , نمازى که بر او خوانده شده باطل بوده است , جایز نیست براى نماز خواندن بر او قبرش را نبش کنند ولى مانعى ندارد که تا وقتى جسد او از هم نپاشیده رجاء با شرطهایى که براى نماز میت گفته شد بر قبرش نماز بخوانند.
( ).

دستور نماز میت

615 – نماز میت پنج تکبیر دارد , و اگر نمازگزار پنج تکبیر به این ترتیب بگوید کافى است , بعد از نیت و گفتن تکبیر اول , بگوید : اشهد ان لا اله الا اللّه و ان محمدا رسول اللّه و بعد از تکبیر دوم , بگوید : اللهم صل على محمد وآل محمد و بعد از تکبیر سوم , بگوید : اللهم اغفر للمؤمنین والمؤمنات و بعد از تکبیر چهارم , اگر میت مرد است بگوید : اللهم اغفر لهذا المیت و اگر زن است بگوید : اللهم اغفر لهذه المیت و بعد تکبیر پنجم را بگوید.
و بهتر است بعد از تکبیر اول , بگوید : اشهد ان لا اله الا اللّه وحده لا شریک له واشهد ان محمدا عبده ورسوله , ارسله بالحق بشیرا ونذیرا بین یدی الساعه و بعد از تکبیر دوم , بگوید : اللهم صل على محمد وآل محمد وبارک على محمد وآل محمد , وارحم محمدا و آل محمد , کافضل ما صلیت و بارکت وترحمت على ابراهیم وآل ابراهیم انک حمید مجید , وصل على جمیع الانبیاء والمرسلین والشهداء والصدیقین , وجمیع عباد اللّه الصالحین و بعد از تکبیر سوم , بگوید : اللهم اغفر للمؤمنین والمؤمنات والمسلمین والمسلمات الاحیاء منهم والاموات تابع بیننا وبینهم بالخیرات انک مجیب الدعوات انک على کل شی ء قدیر و بعد از تکبیر چهارم اگر میت مرد است بگوید : اللهم ان هذا عبدک وابن عبدک وابن امتک نزل بک وانت خیر منزول به , اللهم انا لا نعلم منه الا خیرا وانت اعلم به منا , اللهم ان کان محسنا فزد فی احسانه , وان کان مسیئا فتجاوز عنه واغفر له , اللهم اجعله عندک فی اعلى علیین واخلف على اهله فی الغابرین وارحمه برحمتک یا ارحم الراحمین و بعد تکبیر پنجم را بگوید.
ولى اگر میت زن است بعد از تکبیر چهارم بگوید : اللهم ان هذه امتک وابنه عبدک وابنه امتک نزلت بک وانت خیر منزول به , اللهم انا لا نعلم منها الا خیرا , وانت اعلم بها منا , اللهم ان کانت محسنه فزد فی احسانها , وان کانت مسیئه فتجاوز عنها , واغفر لها , اللهم اجعلها عندک فی اعلى علیین واخلف على اهلها فی الغابرین , وارحمها برحمتک یا ارحم الراحمین .
616 – باید تکبیرها و دعاها را طورى پشت سر هم بخواند , که نماز از صورت خود خارج نشود.
617 – کسى که نماز میت را به جماعت مى خواند اگر چه ماموم باشد باید تکبیرها و دعاهاى آن را هم بخواند.
( مستحبات نماز میت ).

مستحبات نماز میت

618 – چند چیز در نماز میت مستحب است : اول آنکه نمازگزار بر میت , با وضو یا غسل یا تیمم باشد , و احتیاط آن است در صورتى تیمم کند که وضو و غسل ممکن نباشد , یا بترسد که اگر وضو بگیرد یا غسل کند به نماز میت نرسد.
دوم اگر میت مرد است , امام جماعت یا کسى که فرادى بر او نماز مى خواند مقابل وسط قامت او بایستد , و اگر میت زن است مقابل سینه اش بایستد.
سوم پا برهنه نماز بخواند.
چهارم در هر تکبیر دستها را بلند کند.
پنجم فاصله او با میت به قدرى کم باشد , که اگر باد لباسش را حرکت دهد به جنازه برسد.
ششم نماز میت را به جماعت بخواند.
هفتم امام جماعت تکبیر و دعاها را بلند بخواند و کسانى که با او نماز مى خوانند آهسته بخوانند.
هشتم در جماعت اگر چه ماموم یک نفر باشد عقب امام بایستد.
نهم نمازگزار , به میت و مؤمنین زیاد دعا کند.
دهم پیش از نماز در جماعت سه مرتبه بگویند : الصلاه .
یازدهم نماز را در جایى بخوانند که مردم براى نماز میت بیشتر به آنجا مى روند.
دوازدهم زن حائض اگر نماز میت را به جماعت مى خواند , تنها بایستد , و در صف نمازگزاران نایستد.
619 – خواندن نماز میت در مساجد مکروه است ولى در مسجد الحرام مکروه نیست .
( ).

احکام دفن آیت الله سیستانی

620 – واجب است میت را طورى در زمین دفن کنند که بوى او بیرون نیاید , و درندگان هم نتوانند بدنش را بیرون آورند و اگر ترس آن باشد که جانور بدن او را بیرون آورد باید قبر را با آجر و مانند آن محکم کنند.
621 – اگر دفن میت در زمین ممکن نباشد , مى توانند به جاى دفن او را در بنا یا تابوت بگذارند.
622 – میت را باید در قبر به پهلوى راست طورى بخوابانند که جلوى بدن او رو به قبله باشد.
623 – اگر کسى در کشتى بمیرد , چنانچه جسد او فاسد نمى شود و بودن او در کشتى مانعى ندارد , باید صبر کنند تا به خشکى برسند و او را در زمین دفن کنند , و گرنه باید در کشتى غسلش بدهند و حنوط و کفن کنند , و پس از خواندن نماز میت او را در خمره بگذارند , و درش را ببندند و به دریا بیندازند , یا اینکه چیز سنگینى به پایش بسته و به دریا بیندازند و اگر ممکن است باید او را در جایى بیندازند که فورا طعمه حیوانات نشود.
624 – اگر بترسند که دشمن قبر میت را بشکافد و بدن او را بیرون آورد , و گوش و بینى یا اعضاى دیگر او را ببرد , چنانچه ممکن باشد باید به طورى که در مساله پیش گفته شد او را به دریا بیندازند.
625 – مخارج انداختن در دریا و مخارج محکم کردن قبر میت را در صورتى که لازم باشد , مى توانند از اصل مال میت بردارند.
626 – اگر زن کافره بمیرد و بچه در شکم او مرده باشد چنانچه پدر بچه مسلمان باشد , باید زن را در قبر به پهلوى چپ پشت به قبله بخوابانند که روى بچه به طرف قبله باشد , و همچنین است بنابر احتیاط مستحب اگر بچه اى که در شکم او است هنوز روح به بدنش داخل نشده باشد.
627 – دفن مسلمان در قبرستان کفار و دفن کافر در قبرستان مسلمانان جایز نیست .
628 – دفن مسلمان در جایى که بى احترامى به او باشد , مانند جایى که خاکروبه و کثافت مى ریزند , جایز نیست .
629 – دفن میت در جاى غصبى و در زمینى که مثل مسجد براى غیر دفن کردن وقف شده , جایز نیست .

630 – نبش قبر مرده اى براى آنکه مرده دیگر در آن دفن شود جایز نیست , مگر آنکه قبر کهنه شده و میت اولى به کلى از بین رفته باشد.
631 – چیزى که از میت جدا مى شود , اگر چه مو و ناخن و دندانش باشد باید با او دفن شود , و چنانچه آن چیز بعد از دفن شدن میت پیدا شود بنابر احتیاط لازم اگر چه مو یا ناخن یا دندانش باشد باید در جایى جدا دفن شود.
و دفن ناخن و دندانى که در حال زندگى از انسان جدا مى شود , مستحب است .
632 – اگر کسى در چاه بمیرد و بیرون آوردنش ممکن نباشد , باید در چاه را ببندند و همان چاه را قبر او قرار دهند.
633 – اگر بچه در شکم مادر بمیرد و ماندنش در رحم براى مادر خطر داشته باشد , باید به آسانترین راه او را بیرون آورند , و چنانچه ناچار شوند که او را قطعه قطعه کنند اشکال ندارد , ولى باید به وسیله شوهرش اگر اهل فن است , او را بیرون بیاورند , و اگر ممکن نیست , زنى که اهل فن باشد او را بیرون آورد و اگر این هم ممکن نیست , مرد محرمى که اهل فن باشد و اگر آن هم ممکن نشود , مرد نامحرمى که اهل فن باشد بچه را بیرون بیاورد , و در صورتى که آن هم پیدا نشود کسى که اهل فن نباشد مى تواند بچه را بیرون آورد.
634 – هرگاه مادر بمیرد و بچه در شکمش زنده باشد , اگر چه امید زنده ماندن طفل را نداشته باشند , باید هر جایى را که براى سلامتى بچه بهتر است بشکافند , و بچه را بیرون آورند و دوباره بدوزند.
( ).

مستحبات دفن

635 – مستحب است قبر را به اندازه قد انسان متوسط گود کنند و میت را در نزدیکترین قبرستان دفن نمایند , مگر آنکه قبرستان دورتر از جهتى بهتر باشد , مثل آتکه مردمان خوب در آنجا دفن شده باشند , یا مردم براى فاتحه اهل قبور بیشتر به آنجا بروند , و نیز مستحب است جنازه را در چند ذرعى قبر , زمین بگذارند و تا سه مرتبه کم کم نزدیک ببرند , و در هر مرتبه زمین بگذارند و بردارند , و در نوبت چهارم وارد قبر کنند , و اگر میت مرد است در دفعه سوم طورى زمین بگذارند که سر او طرف پایین قبر باشد , و در دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمایند , و اگر زن است در دفعه سوم طرف قبله قبر بگذارند و به پهنا وارد قبر کنند و در موقع وارد کردن پارچه اى روى قبر بگیرند.
و نیز مستحب است جنازه را به آرامى از تابوت بگیرند و وارد قبر کنند , و دعاهایى که دستور داده شده , پیش از دفن و موقع دفن بخوانند , بعد از آنکه میت را در لحد گذاشتند گره هاى کفن را باز کنند , و صورت میت را روى خاک بگذارند , و بالشى از خاک زیر سر او بسازند , و پشت میت خشت خام یا کلوخى بگذارند که میت به پشت برنگردد , و پیش از آنکه لحد را بپوشانند دست راست را به شانه راست میت بزنند , و دست چپ را به قوت بر شانه چپ میت بگذارند و دهان را نزدیک گوش او ببرند , و به شدت حرکتش دهند و سه مرتبه بگویند : اسمع افهم یا فلان ابن فلان , و به جاى فلان ابن فلان اسم میت و پدرش را بگویند , مثلا اگر اسم او محمد و اسم پدرش على است سه مرتبه بگویند : اسمع افهم یا محمد بن علی , پس از آن بگویند : هل انت على العهد الذی فارقتنا علیه من شهاده ان لا اله الا اللّه وحده لا شریک له وان محمدا صلى اللّه علیه وآله عبده ورسوله وسید النبیین وخاتم المرسلین وان علیا امیر المومنین وسید الوصیین وامام افترض اللّه طاعته على العالمین , وان الحسن والحسین وعلی بن الحسین ومحمد بن علی وجعفر بن محمد وموسى بن جعفر وعلی بن موسى ومحمد بن علی وعلی بن محمد والحسن بن علی والقائم الحجه المهدی صلوات اللّه علیهم ائمه المؤمنین وحجج اللّه على الخلق اجمعین وائمتک ائمه هدى ابرار , یا فلان بن فلان و بجاى فلان ابن فلان اسم میت و پدرش را بگوید و بعد بگوید : اذا اتاک الملکان المقربان رسولین من عند اللّه تبارک وتعالى وسالاک عن ربک وعن نبیک وعن دینک وعن کتابک وعن قبلتک وعن ائمتک فلا تخف ولا تحزن وقل فی جوابهما اللّه ربی ومحمد صلى اللّه علیه وآله نبیی والاسلام دینی والقرآن کتابی والکعبه قبلتی وامیر المؤمنین علی بن ابی طالب امامی والحسن بن علی المجتبى امامی والحسین بن علی الشهید بکربلا امامی وعلی زین العابدین امامی ومحمد الباقر امامی وجعفر الصادق امامی وموسى الکاظم امامی وعلی الرضا امامی ومحمد الجواد امامی وعلی الهادی امامی والحسن العسکری امامی والحجه المنتظر امامی هؤلاء صلوات اللّه علیهم ائمتی وسادتی و قادتی وشفعائی بهم اتولى ومن اعدائهم اتبرا فی الدنیا والخره , ثم اعلم یا فلان ابن فلان و بجاى فلان ابن فلان اسم میت و پدرش را بگوید , و بعد بگوید : ان اللّه تبارک وتعالى نعم الرب وان محمدا صلى اللّه علیه وآله نعم الرسول وان علی بن ابی طالب واولاده المعصومین الائمه الاثنى عشر نعم الائمه وان ما جاء به محمد صلى اللّه علیه وآله حق وان الموت حق وسؤال منکر ونکیر فی القبر حق والبعث حق والنشور حق والصراط حق والمیزان حق وتطایر الکتب حق , وان الجنه حق والنار حق , وان الساعه آتیه لا ریب فیها وان اللّه یبعث من فی القبور پس بگوید: افهمت یا فلان و به جاى فلان اسم میت را بگوید , پس از آن بگوید : ثبتک اللّه بالقول الثابت وهداک اللّه الى صراط مستقیم , عرف اللّه بینک وبین اولیائک فی مستقر من رحمته پس بگوید : اللهم جاف الارض عن جنبیه واصعد بروحه الیک ولقه منک برهانا اللهم عفوک عفوک .
636 – مستحب است کسى که میت را در قبر مى گذارد با طهارت و سر برهنه و پا برهنه باشد , و از طرف پاى میت از قبر بیرون بیاید , و غیر از خویشان میت کسانى که حاضرند , با پشت دست خاک بر قبر بریزند و بگویند انا للّه وانا الیه راجعون اگر میت زن است کسى که با او محرم مى باشد او را در قبر بگذارد , و اگر محرمى نباشد خویشانش او را در قبر بگذارند.
637 – مستحب است قبر را مربع یا مربع مستطیل بسازند و به اندازه چهار انگشت از زمین بلند کنند و نشانه اى روى آن بگذارند که اشتباه نشود , و روى قبر آب بپاشند , و بعد از پاشیدن آب کسانى که حاضرند دستها را بر قبر بگذارند و انگشتها را باز کرده , در خاک فرو برند , و هفت مرتبه سوره مبارکه انا انزلناه را بخوانند , و براى میت طلب آمرزش کنند و این دعا را بخوانند : اللهم جاف الارض عن جنبیه واصعد الیک روحه ولقه منک رضوانا واسکن قبره من رحمتک ما تغنیه به عن رحمه من سواک .
638 – پس از رفتن کسانى که تشییع جنازه کرده اند , مستحب است ولى میت یا کسى که از طرف ولى اجازه دارد , دعاهایى را که دستور داده شده , به میت تلقین کند.
639 – بعد از دفن , مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتى دهند ولى اگر مدتى گذشته است که به واسطه سر سلامتى دادن مصیبت یادشان مى آید , ترک آن بهتر است , و نیز مستحب است تا سه روز براى اهل خانه میت غذا بفرستند , و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مکروه است .
640 – مستحب است انسان در مرگ خویشان , مخصوصا در مرگ فرزند صبر کند , و هر وقت میت را یاد مى کند انا للّه وانا الیه راجعون بگوید , و براى میت قرآن بخواند , و سر قبر پدر و مادر از خداوند حاجت بخواهد , و قبر را محکم بسازد که زود خراب نشود.
641 – بنابر احتیاط جایز نیست انسان در مرگ کسى صورت و بدن خود را بخراشد و موى خود را بکند ولى به سر و صورت زدن بنابر اقوى جایز است .
642 – پاره کردن یقه در مرگ غیر پدر و برادر بنابر احتیاط جایز نیست و احتیاط مستحب آن است که در مصیبت آنان هم یقه پاره نکند.
643 – اگر زن در عزاى میت صورت خود را بخراشد و خونین کند یا موى خود را بکند , بنابر احتیاط مستحب یک بنده آزاد کند , یا ده فقیر را طعام دهد و یا بپوشاند , و همچنین است اگر مرد در مرگ زن یا فرزند یقه یا لباس خود را پاره کند.
644 – احتیاط مستحب آن است که در گریه بر میت , صدا را خیلى بلند نکنند.


الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج به حق زینب کبری سلام الله علیها

حتما ببینید

فتوای امام خامنه ای درباره روزه ماه رمضان در شرایط کرونا

پرسش و پاسخ به شرح زیر است: سؤال: در شرایط کنونی که بیماری کرونا شیوع پیدا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *