خانه » رساله » احکام روزه ( آیت الله سیستانی )

احکام روزه ( آیت الله سیستانی )

1/1558 – روزه آن است که انسان براى انجام خواست خداوند عالم از اذان صبح تا مغرب از نه چیزى که بعدا گفته مى شود خوددارى نماید.
( 4-1- ).

نیت

1559 – لازم نیست انسان نیت روزه را از قلب خود بگذراند یا مثلا بگوید فردا را روزه مى گیرم , بلکه همین قدر که بنا داشته باشد براى انجام خواست خداوند عالم از اذان صبح تا مغرب کارى که روزه را باطل مى کند انجام ندهد کافى است , و براى آن که یقین کند تمام این مدت را روزه بوده , باید مقدارى پیش از اذان صبح و مقدارى هم بعد از مغرب از انجام کارى که روزه را باطل مى کند خوددارى نماید.
1560 – انسان مى تواند در هر شب از ماه رمضان براى روزه فرداى آن نیت کند و بهتر آن است که شب اول ماه هم نیت روزه همه ماه را بنماید.
1561 – آخرین وقت نیت روزه ماه رمضان براى شخص ملتفت قبل از اذان صبح است به این معنى که باید قصد روزه را قبل از اذان صبح داشته باشد هر چند به واسطه خواب یا مانند آن متوجه قصد خود نباشد.
1562 – کسى که کارهایى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد , در هر وقت از روز نیت روزه مستحبى بکند هر چند فاصله کمى تا مغرب باشد روزه او صحیح است .
1563 – کسى که پیش از اذان صبح در روزه ماه رمضان و هم چنین در روزه واجبى که زمانش معین است , بدون نیت روزه خوابیده است , اگر پیش از ظهر بیدار شود و نیت کند , روزه او صحیح است , و اگر بعد از ظهر بیدار شود , باید بنابر احتیاط بقیه روز را به قصد قربت مطلقه امساک کند , و روزه آن روز را نیز قضا نماید.
1564 – اگر بخواهد غیر روزه رمضان روزه دیگرى بگیرد , باید آن را معین نماید , مثلا نیت کند که روزه قضا یا روزه کفاره مى گیرم , ولى در ماه رمضان لازم نیست نیت کند که روزه ماه رمضان مى گیرم , بلکه اگر نداند ماه رمضان است یا فراموش نماید و روزه دیگرى را نیت کند , روزه ماه رمضان حساب مى شود.
1565 – اگر بداند ماه رمضان است و عمدا نیت روزه غیر رمضان کند , روزه اى که قصد کرده است حساب نمى شود , و هم چنین روزه ماه رمضان حساب نمى شود , اگر آن قصد با قصد قربت منافات داشته باشد بلکه اگر منافات هم نداشته باشد , بنابر احتیاط روزه ماه رمضان حساب نمى شود.
1566 – اگر مثلا به نیت روز اول ماه روزه بگیرد , بعد بفهمد دوم یا سوم بوده , روزه او صحیح است .
1567 – اگر پیش از اذان صبح نیت کند و بیهوش شود و در بین روز به هوش آید , بنابر احتیاط واجب باید روزه آن روز را تمام نماید , و اگر تمام نکرد قضاى آن را به جا آورد.
1568 – اگر پیش از اذان صبح نیت کند و مست شود و در بین روز به هوش آید , احتیاط واجب آن است که روزه آن روز را تمام کند و قضاى آن را هم به جا آورد.
1569 – اگر پیش از اذان صبح نیت کند و بخوابد و بعد از مغرب بیدار شود , روزه اش صحیح است .
1570 – اگر نداند یا فراموش کند که ماه رمضان است و پیش از ظهر ملتفت شود , چنانچه کارى که روزه را باطل مى کند انجام داده باشد , روزه او باطل مى باشد ولى باید تا مغرب کارى که روزه را باطل مى کند انجام ندهد , و بعد از رمضان هم آن روزه را قضا نماید , و هم چنین است بنابر احتیاط اگر بعد از ظهر ملتفت شود که ماه رمضان است , و اما اگر پیش از ظهر ملتفت شود , و کارى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد روزه اش صحیح است .
1571 – اگر بچه پیش از اذان صبح ماه رمضان بالغ شود , باید روزه بگیرد و اگر بعد از اذان بالغ شود , روزه آن روز بر او واجب نیست , مگر آن که قصد روزه مستحبى کرده باشد که اتمام روزه آن روز بنابر احتیاط در این صورت لازم است .
1572 – کسى که براى به جا آوردن روزه میتى اجیر شده , یا روزه کفار دارد , اگر روزه مستحبى بگیرد اشکال ندارد , ولى کسى که روزه قضا دارد نمى تواند روزه مستحبى بگیرد و چنانچه فراموش کند و روزه مستحب بگیرد , در صورتى که پیش از ظهر یادش بیاید , روزه مستحبى او به هم مى خورد و مى تواند نیت خود را به روزه قضا برگرداند , و اگر بعد از ظهر ملتفت شود , روزه او بنابر احتیاط باطل است , و اگر بعد از مغرب یادش بیاید , صحت روزه اش خالى از اشکال نیست .
1573 – اگر غیر از روزه ماه رمضان روزه معین دیگرى بر انسان واجب باشد , مثلا نذر کرده باشد که روز معینى را روزه بگیرد , چنانچه عمدا تا اذان صبح نیت نکند , روزه اش باطل است , و اگر نداند که روزه آن روز بر او واجب است , یا فراموش کند و پیش از ظهر یادش بیاید , چنانچه کارى که روزه را باطل مى کند , انجام نداده باشد و نیت کند , روزه او صحیح , و اگر بعد از ظهر یادش بیاید احتیاطى را که در روزه ماه رمضان گفته شد , مراعات نماید.
1574 – اگر براى روزه واجب غیر معینى مثل روزه کفاره عمدا تا نزدیک ظهر نیت نکند اشکال ندارد , بلکه اگر پیش از نیت تصمیم داشته باشد که روزه نگیرد , یا تردید داشته باشد که بگیرد یا نه , چنانچه کارى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد و پیش از ظهر نیت کند , روزه او صحیح است .
1575 – اگر در ماه رمضان , پیش از ظهر کافر مسلمان شود , و از اذان صبح تا آن وقت کارى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد , بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه را تمام نماید و اگر آن روز را روزه نگیرد , قضاى آن را بجا آورد.
1576 – اگر در وسط روز ماه رمضان پیش از ظهر مریض خوب شود , و تا آن وقت کارى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد باید نیت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد و چنانچه بعد از ظهر خوب شود روزه آن روز بر او واجب نیست .
1577 – روزى را که انسان شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان واجب نیست روزه بگیرد , و اگر بخواهد روزه بگیرد , نمى تواند نیت روزه رمضان کند , ولى اگر نیت کند که اگر رمضان است روزه رمضان و اگر رمضان نیست روزه قضا یا مانند آن باشد , صحت روزه اش بعید نیست ولى بهتر آن است که نیت روزه قضا و مانند آن بنماید و چنانچه بعد معلوم شود رمضان بوده , از رمضان حساب مى شود , و اگر قصد طبیعى روزه را کند و بعد معلوم شود رمضان بوده , نیز کافى است .
1578 – اگر روزى را که شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان به نیت روزه قضا یا روزه مستحبى و مانند آن روزه بگیرد و در بین روز بفهمد که ماه رمضان است باید نیت روزه ماه رمضان کند.
1579 – اگر در روزه واجب معینى مثل روزه رمضان مردد شود که روزه خود را باطل کند یا نه , یا قصد کند که روزه را باطل کند , روزه اش بنابر احتیاط باطل مى شود , اگر چه از قصدى که کرده برگردد , و کارى هم که روزه را باطل مى کند انجام ندهد.
1580 – در روزه مستحب و روزه واجبى که وقت آن معین نیست مثل روزه کفاره , اگر قصد کند کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد یا مردد شود که به جا آورد یا نه , چنانچه به جا نیاورد و در روزه واجب پیش از ظهر و در روزه مستحب پیش از غروب دوباره نیت روزه کند , روزه او صحیح است .
( ).

چیزهایى که روزه را باطل مى کند

1581 – چند چیز روزه را باطل مى کند : اول خوردن و آشامیدن .

دوم جماع .
سوم استمناء و استمناء آن است که انسان با خود یا دیگرى غیر از جماع کارى کند که منى از او بیرون آید.
چهارم دروغ بستن به خدا و پیغمبر و جانشینان پیغمبر علیهم السلام .
پنجم رساندن غبار به حلق .
ششم فرو بردن تمام سر در آب بنابر مشهور.
هفتم باقیماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح .
هشتم اماله کردن با چیزهاى روان .
نهم قى کردن .
و احکام اینها در مسائل آینده گفته مى شود.
( ).

خوردن و آشامیدن

1582 – اگر روزه دار با التفات به این که روزه دارد , عمدا چیزى بخورد یا بیاشامد , روزه او باطل مى شود , چه خوردن و آشامیدن آن چیز معمول باشد , مثل نان , و آب , چه معمول نباشد , مثل خاک و شیره درخت , و چه کم باشد یا زیاد , حتى اگر مسواک را از دهان بیرون آورد و دوباره به دهان ببرد و رطوبت آن را فرو برد روزه باطل مى شود , مگر آن که رطوبت مسواک در آب دهان به طورى از بین برود که رطوبت خارج به آن گفته نشود.
1583 – اگر موقعى که مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح شده , باید لقمه را از دهان بیرون آورد و چنانچه عمدا فرو ببرد , روزه اش باطل است , و به دستورى که بعدا گفته خواهد شد کفاره هم بر او واجب مى شود.
1584 – اگر روزه دار سهوا چیزى بخورد یا بیاشامد , روزه اش باطل نمى شود.
1585 – آمپولى که عضو را بى حس مى کند یا به جهت دیگر استعمال مى شود , براى روزه دار اشکال ندارد.
و بهتر آن است که از استعمال آمپولى که به جاى دوا و غذا به کار مى برند خوددارى کند.
1586 – اگر روزه دار چیزى را که لاى دندان مانده است , عمدا فرو ببرد , روزه اش باطل مى شود.
1587 – کسى که مى خواهد روزه بگیرد , لازم نیست پیش از اذان دندانهایش را خلال کند , ولى اگر بداند غذایى که لاى دندان مانده در روز فرو مى رود , باید خلال کند.
1588 – فرو بردن آب دهان , اگر چه به واسطه خیال کردن ترشى و مانند آن در دهان جمع شده باشد , روزه را باطل نمى کند.
1589 – فرو بردن اخلاط سر و سینه , تا به فضاى دهان نرسیده اشکال ندارد , ولى اگر داخل فضاى دهان شود , احتیاط واجب آن است که آن را فرو نبرند.
1590 – اگر روزه دار به قدرى تشنه شود که بترسد از تشنگى بمیرد یا به او ضررى برسد یا آن که به سختى بیفتد , که قابل تحمل نیست , مى تواند به اندازه اى که ترس از این امور برطرف شود آب بیاشامد ولى روزه او باطل مى شود و اگر ماه رمضان باشد , باید بنابر احتیاط لازم بیشتر از آن نیاشامد و در بقیه روز از بجا آوردن کارى که روزه را باطل مى کند خوددارى نماید.
1591 – جویدن غذا براى بچه یا پرنده و چشیدن غذا و مانند اینها که معمولا به حلق نمى رسد , اگر چه اتفاقا به حلق برسد , روزه را باطل نمى کند , ولى اگر انسان از اول بداند که به حلق مى رسد , روزه اش باطل مى شود و باید قضاى آن را بگیرد , و کفاره هم بر او واجب است .
1592 – انسان نمى تواند براى ضعف , روزه را بخورد , ولى اگر ضعف او به قدرى است که معمولا نمى شود آن را تحمل کرد , خوردن روزه اشکال ندارد.
( ).

جماع

1593 – جماع روزه را باطل مى کند , اگر چه فقط به مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم بیرون نیاید.
1594 – اگر کمتر از مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم بیرون نیاید , روزه باطل نمى شود , ولى در شخصى که ختنه گاه ندارد اگر کمتر از مقدار ختنه گاه داخل شود بمقدارى که گویند نزدیکى کرده روزه اش باطل مى شود.
1595 – اگر عمدا قصد جماع نماید , و شک کند که به اندازه ختنه گاه داخل شده یا نه , روزه او بنابر احتیاط لازم باطل است , و لازم است قضا نماید , ولى کفاره واجب نیست .
1596 – اگر فراموش کند که روزه است و جماع نماید , یا او را به جماع مجبور نمایند , به نحوى که از اختیار او خارج شود , روزه او باطل نمى شود , ولى چنانچه در بین جماع یادش بیاید یا جبر او برداشته شود , باید فورا از حال جماع خارج شود , و اگر خارج نشود , روزه او باطل است .
( ).

استمنا

1597 – اگر روزه دار استمنا کند ( معناى استمنا در مساله 1581 گذشت ) , روزه اش باطل مى شود.
1598 – اگر بى اختیار منى از انسان بیرون آید , روزه اش باطل نیست .
1599 – هرگاه روزه دار بداند که اگر در روز بخوابد محتلم مى شود , یعنى در خواب منى از او بیرون مى آید , جایز است بخوابد , هر چند به سبب نخوابیدن به زحمت نیفتد , و اگر محتلم شود , روزه اش باطل نمى شود.
1600 – اگر روزه دار در حال بیرون آمدن منى از خواب بیدار شود , واجب نیست از بیرون آمدن منى جلوگیرى کند.
1601 – روزه دارى که محتلم شده , مى تواند بول کند , اگر چه بداند به واسطه بول کردن باقیمانده منى از مجرى بیرون مى آید.
1602 – روزه دارى که محلتم شده , اگر بداند منى در مجرى مانده , و در صورتى که پیش از غسل بول نکند بعد از غسل منى از او بیرون مى آید , احتیاط مستحب آن است که پیش از غسل بول کند.
1603 – کسى که به قصد بیرون آمدن منى بازى و شوخى کند , اگر چه منى از او بیرون نیاید , باید بنابر احتیاط لازم روزه را تمام کند و قضا هم بنماید.
1604 – اگر روزه دار بدون قصد بیرون آمدن منى مثلا با زن خود بازى و شوخى کند , چنانچه اطمینان دارد که منى از او خارج نمى شود , اگر چه اتفاقا منى بیرون آید روزه او صحیح است .
ولى اگر اطمینان ندارد , در صورتى که منى از او بیرون آید روزه اش باطل است .
( ).

دروغ بستن به خدا و پیغمبر

1605 – اگر روزه دار به گفتن یا به نوشتن یا به اشاره و مانند اینها به خدا و پیغمبر ( ص ) و جانشینان پیغمبر ( ص ) عمدا نسبتى را بدهد که دروغ است – اگر چه فورا بگوید دروغ گفتم یا توبه کند – روزه او بنابر احتیاط لازم باطل است هم چنین است بنابر احتیاط مستحب دروغ بستن به حضرت زهرا سلام اللّه علیها و سایر پیغمبران و جانشینان آنان .
1606 – اگر بخواهد خبرى را که دلیلى بر حجیت او ندارد , و نمى داند راست است یا دروغ , نقل کند , بنابر احتیاط واجب باید از کسى که آن خبر را گفته , یا از کتابى که آن خبر در آن نوشته شده نقل نماید.
1607 – اگر چیزى را به اعتقاد این که راست است از قول خدا یا پیغمبر نقل کند و بعد بفهمد دروغ بوده , روزه اش باطل نمى شود.
1608 – اگر چیزى را که مى داند دروغ است به خدا و پیغمبر نسبت دهد و بعدا بفهمد آنچه را که گفته راست بوده , باید بنابر احتیاط لازم روزه را تمام کند و قضاى آن را هم به جا آورد.
1609 – اگر دروغى را که دیگرى ساخته عمدا به خدا و پیغمبر و جانشینان پیغمبر نسبت دهد , بنابر احتیاط لازم روزه اش باطل مى شود , ولى اگر از قول کسى که آن دروغ را ساخته نقل کند اشکال ندارد.
1610 – اگر از روزه دار بپرسند که آیا پیغمبر صلى اللّه علیه وآله چنین مطلبى فرموده اند و او جایى که در جواب باید بگوید نه , عمدا بگوید , بلى , یا جایى که باید بگوید بلى عمدا بگوید نه , روزه اش بنابر احتیاط لازم باطل مى شود.
1611 – اگر از قول خدا یا پیغمبر حرف راستى را بگوید بعد بگوید دروغ گفتم , یا در شب به دروغ به آنان نسبتى بدهد و فرداى آن که روزه مى باشد بگوید آنچه دیشب گفتم راست است , روزه اش باطل مى شود , مگر آن که مقصودش بیان حال خبرش باشد.
( ).

رساندن غبار به حلق

1612 – بنابر احتیاط واجب رساندن غبار غلیظ به حلق روزه را باطل مى کند , چه غبار از چیزى باشد که خوردن آن حلال است , مثل آرد , یا غبار چیزى باشد که خوردن آن حرام است مثل خاک .
1613 – رساندن غبار غیر غلیظ به حلق – بنابر اقوى – روزه را باطل نمى کند.
1614 – اگر به واسطه باد غبارى غلیظ پیدا شود و انسان با این که متوجه است و مى تواند , مواظبت نکند و به حلق برسد , بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل مى شود.
1615 – احتیاط واجب آن است که روزه دار دود سیگار و تنباکو و مانند اینها را هم به حلق نرساند.
1616 – اگر مواظبت نکند و غبار یا دود و مانند اینها داخل حلق شود , چنانچه یقین یا اطمینان داشته که به حلق نمى رسد , روزه اش صحیح است , و اگر گمان مى کرده که به حلق نمى رسد , بهتر آن است که آن روزه را قضا کند.
1617 – اگر فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند , یا بى اختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد روزه اش باطل نمى شود.
( ).

فرو بردن سر در آب

1618 – اگر روزه دار عمدا تمام سر را در آب فرو برد , اگر چه باقى بدن او از آب بیرون باشد , روزه اش بنابر مشهور باطل مى شود , ولى بعید نیست که این کار روزه را باطل نکند , اگر چه کراهت شدید دارد و رعایت احتیاط در صورت امکان بهتر است .
1619 – اگر نصف سر را یک دفعه و نصف دیگر آن را دفعه دیگر در آب فرو برد , روزه اش هیچ اشکالى ندارد .
1620 – اگر تمام سر زیر آب برود اگر چه مقدارى از موها بیرون بماند , همان حکمى را که در مساله 1618 گفته شد دارد.
1621 – سر فرو بردن در غیر آب از چیزهاى روان مانند شیر به روزه هیچ ضررى ندارد , و هم چنین است فرو بردن سر در آب مضاف .
1622 – اگر روزه دار بى اختیار در آب بیفتد و آب تمام سر او را بگیرد , یا فراموش کند که روزه است و سر در آب فرو برد , روزه او هیچ اشکالى ندارد.
1623 – اگر به خیال این که آب سر او را نمى گیرد , خود را در آب بیندازد و آب تمام سر او را بگیرد , روزه اش هیچ اشکالى ندارد.
1624 – اگر فراموش کند که روزه است و سر را در آب فرو برد , چنانچه در زیر آب یادش بیاید که روزه است , بهتر آن است که فورا سر را بیرون آورد ولى چنانچه بیرون نیاورد , روزه اش باطل نمى شود.
1625 – اگر کسى به زور سر او را در آب فرو برد , روزه اش هیچ اشکالى ندارد , ولى چنانچه در حالى که زیر آب است , آن کس دست بردارد بهتر آن است که فورا سرش را بیرون آورد.
1626 – اگر روزه دار به نیت غسل سر را در آب فرو برد , روزه و غسل او هر دو صحیح است .
1627 – اگر براى آن که کسى را از غرق شدن نجات دهد , سر را در آب فرو برد , اگر چه نجات دادن او واجب باشد , احتیاط مستحب آن است که روزه اش را قضا کند.
( ).

باقى ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح

1628 – اگر جنب عمدا در ماه رمضان تا اذان صبح غسل نکند روزه اش باطل است , و کسى که وظیفه اش تیمم است و عمدا تیمم ننماید , روزه اش نیز باطل است , و حکم قضاى ماه رمضان نیز همین است .
1629 – اگر در روزه غیر ماه رمضان و قضاء آن از روزه هاى واجبى که مثل روزه ماه رمضان وقت آن معین است , جنب عمدا تا اذان صبح غسل نکند اظهر این است که روزه اش صحیح است .
1630 – کسى که در شب ماه رمضان جنب است , چنانچه عمدا غسل نکند تا وقت تنگ شود , باید تیمم کند و روزه بگیرد , و احتیاط مستحب آن است که قضاى آن را هم به جا آورد.
1631 – اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید , باید روزه آن روز را قضا نماید , و اگر بعد از چند روز یادش بیاید روزه هر چند روزى را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید , مثلا اگر نمى داند سه روز جنب بوده یا چهار روز , باید روزه سه روز را قضا کند.
1632 – کسى که در شب ماه رمضان براى هیچ کدام از غسل و تیمم وقت ندارد , اگر خود را جنب کند , روزه اش باطل است و قضا و کفاره بر او واجب مى شود.
1633 – اگر براى آن که بفهمد وقت دارد یا نه , جستجو نماید و گمان کند که به اندازه غسل وقت دارد و خود را جنب کند و بعد بفهمد وقت تنگ بوده و تیمم کند , روزه اش صحیح است , و اگر بدون جستجو گمان کند که وقت دارد و خود را جنب نماید و بعد بفهمد وقت تنگ بوده , و با تیمم روزه بگیرد , بنابر احتیاط مستحب باید روزه آن روز را قضا کند.
1634 – کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند که اگر بخوابد تا صبح بیدار نمى شود , نباید غسل نکرده بخوابد و چنانچه پیش از غسل اختیارا بخوابد و تا صبح بیدار نشود , روزه اش باطل است و قضا و کفاره بر او واجب مى شود.
1635 – هرگاه جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود احتیاط واجب آن است که پیش از غسل در صورتى که اطمینان به بیدار شدن ندارد نخوابد , اگر چه احتمال بدهد که اگر دوباره بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود.
1636 – کسى که در شب ماه رمضان جنب است و یقین دارد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود , چنانچه تصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند و با این تصمیم بخوابد و تا اذان خواب بماند , روزه اش صحیح است .
و هم چنین است کسى که اطمینان به بیدار شدن قبل از اذان صبح دارد.
1637 – کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود , چنانچه غفلت داشته باشد که بعد از بیدار شدن باید غسل کند , در صورتى که بخوابد و تا اذان صبح خواب بماند بنابر احتیاط قضا بر او واجب مى شود.
1638 – کسى که در شب ماه رمضان جنب است و یقین دارد یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود , چنانچه نخواهد بعد از بیدار شدن غسل کند , در صورتى که بخوابد و بیدار نشود , روزه اش باطل و قضا و کفاره لازم است و هم چنین است بنابر احتیاط لازم اگر تردید داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند یا نه .
1639 – اگر جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود و یقین کند یا احتمال دهد که اگر دوباره بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود و تصمیم هم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند , چنانچه دوباره بخوابد و تا اذان بیدار نشود , باید عقوبه روزه آن روز را قضا کند , و اگر از خواب دوم بیدار شود و براى مرتبه سوم بخوابد و تا اذان صبح بیدار نشود باید روزه آن روز را قضا کند و بنابر احتیاط استحبابى کفاره نیز بدهد.
1640 – مراد از خواب اول و دوم و سوم , در صورتى که انسان در خواب محتلم شود خوابى است که از بعد بیدار شدن بخوابد و اما خوابى که در آن محتلم شده خواب اول حساب نمى شود.
1641 – اگر روزه دار در روز محتلم شود , واجب نیست فورا غسل کند.
1642 – هر گاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بیدار شود و ببیند محتلم شده , اگر چه بداند پیش از اذان محتلم شده , روزه او صحیح است .
1643 – کسى که مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگیرد , هر گاه تا اذان صبح جنب بماند , اگر از روى عمد باشد , نمى تواند آن روز را روزه بگیرد وگرنه مى تواند روزه بگیرد , هر چند احتیاط در ترک آن است .
1644 – کسى که مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگیرد , اگر بعد از اذان صبح بیدار شود و ببیند محتلم شده و بداند پیش از اذان محتلم شده است , بنابر اقوى مى تواند آن روز را به قصد قضاى ماه رمضان روزه بگیرد.
1645 – اگر در روزه واجبى غیر قضاى روزه رمضان از روزه هایى که مثل روزه کفاره وقت معینى ندارد , عمدا تا اذان صبح جنب بماند , اظهر این است که روزه اش صحیح است , ولى بهتر آن است که غیر از آن روزه روز دیگرى را روزه بگیرد.
1646 – اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود , و عمدا غسل نکند و یا در تنگى وقت – هر چند از روى اختیار باشد – تیمم نکند در روزه ماه رمضان – و هم چنین در قضاء او بنابر احتیاط – روزه اش باطل است .
و در غیر این دو باطل نیست اگر چه احوط غسل کردن است و زنى که وظیفه اش نسبت به حیض یا نفاس تیمم است در روزه ماه رمضان و هم چنین در قضاء او بنابر احتیاط اگر عمدا پیش از اذان صبح تیمم نکند روزه اش باطل است .
1647 – اگر زن پیش از اذان صبح در ماه رمضان از حیض یا نفاس پاک شود , و براى غسل وقت نداشته باشد , باید تیمم نماید ولى لازم نیست تا اذان صبح بیدار بماند و هم چنین است حکم جنب در صورتى که وظیفه اش تیمم باشد.
1648 – اگر زن نزدیک اذان صبح در ماه مبارک رمضان از حیض یا نفاس پاک شود و براى هیچ کدام از غسل و تیمم وقت نداشته باشد , روزه اش صحیح است .
1649 – اگر زن بعد از اذان صبح از خون حیض یا نفاس پاک شود , یا در بین روز خون حیض یا نفاس ببیند , اگر چه نزدیک مغرب باشد , روزه او باطل است .
1650 – اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید , روزه هایى که گرفته صحیح است .
1651 – اگر زن پیش از اذان صبح در ماه رمضان از حیض یا نفاس پاک شود و در غسل کوتاهى کند و تا اذان غسل نکند و در تنگى وقت تیمم هم نکند , روزه اش باطل است ولى چنانچه کوتاهى نکند , مثلا منتظر باشد که حمام زنانه شود , اگر چه سه مرتبه بخوابد و تا اذان غسل نکند , و در تیمم کردن کوتاهى نکند , روزه او صحیح است .
1652 – اگر زنى که در حال استحاضه کثیره است , هر چند غسلهاى خود را به تفصیلى که در احکام استحاضه در مساله ( 402 ) گفته شد به جا نیاورد , روزه او صحیح است , همچنان که در استحاضه متوسطه اگر چه غسل نکند روزه اش صحیح است .
1653 – کسى که مس میت کرده یعنى جایى از بدن خود را به بدن میت رسانده , مى تواند بدون غسل مس میت روزه بگیرد , و اگر در حال روزه هم میت را مس نماید , روزه او باطل نمى شود.
( ).

اماله کردن

1654 – اماله کردن با چیز روان اگر چه از روى ناچارى و براى معالجه باشد روزه را باطل مى کند.
( ).

قى کردن

1655 – هرگاه روزه دار عمدا قى کند اگر چه به واسطه مرض و مانند آن ناچار باشد , روزه اش باطل مى شود ولى اگر سهوا یا بى اختیار قى کند اشکال ندارد.
1656 – اگر در شب چیزى بخورد که مى داند به واسطه خوردن آن , در روز بى اختیار قى مى کند , احتیاط مستحب آن است که روزه آن روز را قضا نماید.
1657 – اگر روزه دار بتواند از قى کردن خوددارى کند , چنانچه براى او ضرر و مشقت نداشته باشد , بهتر آن است که خوددارى نماید.
1658 – اگر مگس در گلوى روزه دار برود , چنانچه به مقدارى فرو رفته باشد که به پایین دادن آن خوردن گفته نشود لازم نیست آن را بیرون آورد و روزه اش صحیح است , و اما اگر به این مقدار فرو نرفته باشد باید آن را بیرون آورد , هر چند که این کار متوقف بر قى کردن باشد – مگر در صورتى که قى کردن براى او ضرر یا مشقت زیادى داشته باشد – و چنانچه آن را قى نکند و فرو برد روزه اش باطل مى شود .
1659 – اگر سهوا چیزى را فرو ببرد و پیش از رسیدن به معده یادش بیاید که روزه است , بیرون آوردن آن لازم نیست و روزه او صحیح است .
1660 – اگر یقین داشته باشد که به واسطه آروغ زدن , چیزى از گلو بیرون مى آید , بنابر احتیاط نباید عمدا آروغ بزند , ولى اگر یقین نداشته باشد اشکال ندارد.
1661 – اگر آروغ بزند و چیزى در گلو یا دهانش بیاید , باید آن را بیرون بریزد و اگر بى اختیار فرو رود , روزه اش صحیح است .
( ).

احکام چیزهایى که روزه را باطل مى کند

1662 – اگر انسان عمدا و از روى اختیار کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد , روزه او باطل مى شود و چنانچه از روى عمد نباشد اشکال ندارد , ولى جنب اگر بخوابد و به تفصیلى که در مساله ( 1639 ) گفته شد تا اذان صبح غسل نکند , روزه او باطل است , و چنانچه انسان نداند که بعضى از آنچه گفته شد روزه را باطل مى کند یعنى جاهل قاصر باشد , و تردیدى هم نداشته باشد یا آن که اعتماد بر حجت شرعى داشته باشد , اگر آن چیز را انجام دهد , روزه اش باطل نمى شود , مگر در خوردن و آشامیدن و جماع .
1663 – اگر روزه دار سهوا یکى از کارهایى که روزه را باطل مى کند , انجام دهد , و به گمان این که روزه اش باطل شده , عمدا دوباره یکى از آنها را بجا آورد , روزه او باطل مى شود.
1664 – اگر چیزى به زور در گلوى روزه دار بریزند , روزه او باطل نمى شود , ولى اگر مجبورش کنند , مثلا به او بگویند اگر غذا نخورى ضرر مالى یا جانى به تو مى زنیم , و خودش براى جلوگیرى از ضرر چیزى بخورد , روزه او باطل مى شود.
1665 – روزه دار نباید جایى برود که مى داند چیزى در گلویش مى ریزند , یا مجبورش مى کنند که خودش روزه خود را باطل کند , و اگر برود , و از روى ناچارى خودش کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد , روزه او باطل مى شود , و هم چنین است بنابر احتیاط لازم اگر چیزى را در گلویش بریزند.
( ).

آنچه براى روزه دار مکروه است

1666 – چند چیز براى روزه دار مکروه است و از آن جمله است : 1 دوا ریختن به چشم و سرمه کشیدن , در صورتى که مزه یا بوى آن به حلق برسد.
2 انجام دادن هر کارى مانند خون گرفتن و حمام رفتن که باعث ضعف مى شود.
3 انفیه کشیدن , اگر نداند که به حلق مى رسد و اگر بداند به حلق مى رسد جایز نیست .
4 بو کردن گیاههاى معطر.
5 نشستن زن در آب .
6 استعمال شاف .
7 تر کردن لباسى که در بدن است 8 کشیدن دندان و هر کارى که به واسطه آن از دهان خون بیاید.
9 مسواک کردن با چوب تر.
10 بى جهت آب یا چیزى روان در دهان کردن , و نیز مکروه است انسان بدون قصد بیرون آمدن منى زن خود را ببوسد , یا کارى کند که شهوت خود را به حرکت آورد.
و اگر به قصد بیرون آمدن منى باشد و منى بیرون نیاید روزه بنابر احتیاط لازم باطل مى شود.
( ).

جایى که قضا و کفاره واجب است

1667 – اگر کسى روزه ماه رمضان را به خوردن یا آشامیدن یا جماع یا استمناء یا باقى ماندن بر جنابت باطل کند در صورتى که از روى عمد و اختیار باشد , و از روى ناچارى یا جبر نباشد , اضافه بر قضا کفاره هم بر او واجب مى شود , و احتیاط مستحب آن است کسى که روزه را به غیر آنچه گفته شد باطل کند اضافه بر قضا , کفاره هم بدهد.
1668 – اگر کسى چیزى از آنچه را که گذشت انجام دهد در حالى که عقیده قطعى داشته که روزه را باطل نمى کند کفاره بر او واجب نیست .
( ).

کفاره روزه

1669 – در کفاره افطار روزه ماه رمضان , باید یک بنده آزاد کند , یا به دستورى که در مساله بعد گفته مى شود , دو ماه روزه بگیرد یا شصت فقیر را سیر کند , یا به هر کدام یک مد که گفته مى شود تقریبا سه چهارم کیلو است , طعام یعنى گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد و چنانچه اینها برایش ممکن نباشد , باید به قدر امکان تصدق دهد , و اگر ممکن نیست استغفار نماید , و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند , کفاره را بدهد.
1670 – کسى که مى خواهد دو ماه کفاره ماه رمضان را بگیرد , باید یک ماه تمام و یک روز آن را از ماه دیگر پى در پى بگیرد و اگر بقیه آن پى در پى نباشد اشکال ندارد.
1671 – کسى که مى خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان را بگیرد , نباید موقعى شروع کند که مى داند در بین یک ماه و یک روز روزى باشد که مانند عید قربان روزه آن حرام است .
1672 – کسى که باید پى در پى روزه بگیرد , اگر در بین آن بدون عذر یک روز روزه نگیرد , باید روزه ها را از سر بگیرد.
1673 – اگر در بین روزهایى که باید پى در پى روزه بگیرد عذرى غیر اختیارى مثل حیض , یا نفاس , یا سفرى که در رفتن آن مجبور است , براى او پیش آید بعد از برطرف شدن عذر , واجب نیست روزه ها را از سر بگیرد , بلکه بقیه را بعد از برطرف شدن عذر به جا مى آورد.
1674 – اگر به چیز حرامى روزه خود را باطل کند , چه آن چیز اصلا حرام باشد مثل شراب و زنا , یا به جهتى حرام شده باشد , مثل خوردن غذاى حلالى که براى انسان ضرر کلى دارد و نزدیکى کردن با عیال خود در حال حیض , احتیاط مستحب آن است که کفاره جمع بدهد , یعنى یک بنده آزاد کند و دو ماه روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر کند , یا به هر کدام آنها یک مد گندم , یا جو یا نان و مانند اینها بدهد.
و چنانچه هر سه برایش ممکن نباشد , هر کدام آنها که ممکن است انجام دهد.
1675 – اگر روزه دار دروغى را به خدا و پیغمبر صلى اللّه علیه وآله عمدا نسبت دهد , احتیاط مستحب آن است که کفاره جمع که تفصیل آن در مساله پیش گفته شد بدهد.
1676 – اگر روزه دار در یک روز ماه رمضان چند مرتبه جماع یا استمنا کند , یک کفاره بر او واجب است .
ولى احتیاط مستحب آن است که براى هر دفعه یک کفاره بدهد.
1677 – اگر روزه دار در یک روز ماه رمضان چند مرتبه غیر جماع و استمنا کار دیگرى که روزه را باطل مى کند , انجام دهد , براى همه آنها بى اشکال یک کفاره کافى است .
1678 – اگر روزه دار غیر از جماع کار دیگرى که روزه را باطل مى کند , انجام دهد , و بعد با حلال خود جماع نماید , براى هر دو یک کفاره کافى است .
1679 – اگر روزه دار کارى که حلال است و روزه را باطل مى کند , انجام دهد مثلا آب بیاشامد و بعد کار دیگرى که حرام است و روزه را باطل مى کند انجام دهد , مثلا غذاى حرامى بخورد , یک کفاره کافى است .
1680 – اگر روزه دار آروغ بزند و چیزى در دهانش بیاید , چنانچه عمدا آن را فرو ببرد , روزه اش باطل است , و باید قضاى آن را بگیرد , و کفاره هم بر او واجب مى شود , و اگر خوردن آن چیز حرام باشد , مثلا موقع آروغ زدن , خون یا غذایى که از صورت غذا بودن خارج است , به دهان او بیاید و عمدا آن را فرو برد باید قضاى آن روزه را بگیرد و بنابر احتیاط مستحب کفاره جمع هم بدهد.
1681 – اگر نذر کند که روز معینى را روزه بگیرد , چنانچه در آن روز عمدا روزه خود را باطل کند , باید کفاره بدهد و کفاره آن به نحوى است که در کفاره حنث نذر بیاید.
1682 – اگر روزه دار به گفته کسى که مى گوید مغرب شده و اعتماد به گفته او نیست افطار کند و بعد بفهمد مغرب نبوده است یا شک کند که مغرب بوده است یا نه قضا و کفاره بر او واجب مى شود.
1683 – کسى که عمدا روزه خود را باطل کرده , اگر بعد از ظهر مسافرت کند , یا پیش از ظهر براى فرار از کفاره سفر نماید , کفاره از او ساقط نمى شود , بلکه اگر قبل از ظهر مسافرتى براى او پیش آمد کند نیز کفاره بر او واجب است .
1684 – اگر عمدا روزه خود را باطل کند , و بعد عذرى مانند حیض یا نفاس یا مرض براى او پیدا شود , احتیاط مستحب این است که کفاره را بدهد.
1685 – اگر یقین کند که روز اول ماه رمضان است و عمدا روزه خود را باطل کند , بعد معلوم شود که آخر شعبان بوده کفاره بر او واجب نیست .
1686 – اگر انسان شک کند که آخر رمضان است یا اول شوال و عمدا روزه خود را باطل کند , بعد معلوم شود اول شوال بوده کفاره بر او واجب نیست .
1687 – اگر روزه دار در ماه رمضان با زن خود که روزه دار است جماع کند , چنانچه زن را مجبور کرده باشد , کفاره روزه خودش و بنابر احتیاط کفاره روزه زن را باید بدهد , و اگر زن به جماع راضى بوده , بر هر کدام یک کفاره واجب مى شود.
1688 – اگر زنى شوهر روزه دار خود را مجبور کند که با او جماع نماید , واجب نیست کفاره روزه شوهر را بدهد.
1689 – اگر روزه دار در ماه رمضان , زن خود را مجبور به جماع کند , و در بین جماع , زن راضى شود , بنابر احتیاط واجب باید مرد دو کفاره , و زن یک کفاره بدهد.
1690 – اگر روزه دار در ماه مبارک رمضان با زن روزه دار خود که خواب است جماع نماید , یک کفاره بر او واجب مى شود , و روزه زن صحیح است و کفاره هم بر او واجب نیست .
1691 – اگر مرد زن خود را یا زن شوهر خود را مجبور کند که غیر جماع کار دیگرى که روزه را باطل مى کند به جا آورد , بر هیچ یک از آنها کفاره واجب نیست .
1692 – کسى که به واسطه مسافرت یا مرض روزه نمى گیرد , نمى تواند زن روزه دار خود را مجبور به جماع کند , ولى اگر او را مجبور نماید کفاره بر مرد نیز واجب نیست .
1693 – انسان نباید در بجا آوردن کفاره کوتاهى کند , ولى لازم نیست فورا آن را انجام دهد.
1694 – اگر کفاره بر انسان واجب شود و چند سال آن را به جا نیاورد چیزى بر آن اضافه نمى شود.
1695 – کسى که باید براى کفاره یک روز شصت فقیر را طعام بدهد , اگر به تمام شصت نفر دسترسى دارد , نمى تواند به هر کدام از آنها بیشتر از یک مد طعام بدهد , یا یک فقیر را بیشتر از یک مرتبه سیر نماید , و زیادى را از کفاره حساب نماید , ولى مى تواند براى هر فرد از عایله فقیر اگر چه صغیر باشند یک مد به آن فقیر بدهد.
1696 – کسى که قضاى روزه رمضان را گرفته , اگر بعد از ظهر عمدا کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد , باید به ده فقیر هر کدام یک مد طعام بدهد و اگر نمى تواند , سه روز روزه بگیرد.


الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج به حق زینب کبری سلام الله علیها

حتما ببینید

فتوای امام خامنه ای درباره روزه ماه رمضان در شرایط کرونا

پرسش و پاسخ به شرح زیر است: سؤال: در شرایط کنونی که بیماری کرونا شیوع پیدا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *